Səhra qumu
İlk baxışdan səhralar yaşıl enerjinin inkişafı üçün mükəmməl bir sınaq meydançası kimi görünür. Buludsuz səma, geniş açıq məkanlar və qızmar günəş ideal şərait yaradır.
Azpost.info bildirir ki, alimlərin hesablamalarına görə, Saharanın kiçik bir ərazisində panellərin tikintisi dünyanın elektrik enerjisinə olan ehtiyacını dörd dəfədən çox ödəyə bilər. Lakin bu möhtəşəm planlar uğursuzluğa məhkumdur və bunun çox ciddi səbəbləri var.
Bu barədə futura-sciences.com məlumat verir.
Albedo effekti və zəncirvari klimatik reaksiya
Əsas problem Yer səthinin əks etdirmə qabiliyyətinin dəyişməsində – albedodadır. Təbii açıq rəngli qum günəş işığını kosmosa effektiv şəkildə əks etdirir, günəş panellərinin tünd səthləri isə onu aktiv şəkildə udur.
Termik Emissiyalar: Günəş panelləri işığın yalnız təxminən 15%-ni faydalı elektrik enerjisinə çevirir. Qalan 85% atmosferə konsentrat istilik kimi qaytarılır.
Bağlı dairə: Lokal isitmə nəm və yağıntı axınına səbəb olur. Nəticədə səhra bitki örtüyü ilə örtülməyə başlayır, mənzərə daha da qaralır və daha çox yağış cəlb edir.
Qlobal hava şəraitinin pozulması
Səhranın çiçəklənən bir vahəyə çevrilməsi möcüzə kimi səslənir. Lakin dünyanın qalan hissəsi üçün bu, fəlakətli olacaq. 2021-ci il üçün iqlim modelləşdirmə məlumatları göstərdi ki, Böyük Səhranın 20%-nin günəş panelləri ilə örtülməsi dünyanın külək modellərini kəskin şəkildə pozacaq.
Bu, aşağıdakılara səbəb olacaq:
Amazon hövzəsində genişmiqyaslı quraqlıqlar və meşələrin qırılması.
Şimali Amerika və Şərqi Asiya sahillərində dağıdıcı tropik siklonların tezliyinin artması.
Arktikada buz əriməsinin sürətlə sürətlənməsi. Su, Toz və Logistika
Qlobal təhlükələrlə yanaşı, mühəndislər də sırf praktik maneələrlə üzləşirlər. Panellərin səmərəli işləməsi üçün qalın səhra tozunun müntəzəm olaraq yuyulması lazımdır. Bundan əlavə, enerji sistemləri güclü soyutma tələb edir. Bütün bunlar quraq bölgələrdə sadəcə mövcud olmayan bir resurs-çoxlu miqdarda su tələb edir.
Əl ilə təmizləmə bu cür layihələri maliyyə baxımından səmərəsiz edir və istehsal olunan elektrik enerjisinin ucqar şəhərlərə kritik itkilər olmadan ötürülməsi hələ də həll olunmamış texnoloji problem olaraq qalır.
Gələcək yerli şəbəkələrə aiddir
İqlim və iqtisadi risklərin miqyasını qəbul edən qlobal sənaye mərkəzləşdirilməni seçib. Elektrik enerjisi ixracına yönəlmiş meqa-elektrik stansiyaları tikmək əvəzinə, vurğu paylanmış şəbəkələrə keçib.
Bu yanaşmanın bariz nümunəsi Afrika İnkişaf Bankının 2030-cu ilə qədər Sahel bölgəsini 10 giqavatt enerji ilə təmin etməyi hədəfləyən “Səhradan Enerjiyə” təşəbbüsüdür. Kiçik qurğular birbaşa yerli şəbəkələrə qoşulacaq və yerli icmaları enerji ilə təmin edəcək. Bu strategiya uzun məsafəli enerji ötürülməsi ilə bağlı çətinliklərdən qoruyur və planetin kövrək iqlim balansına hörmətlə yanaşır.
Sunay Aydın
