Estoniya 2025-ci ildə dərin demoqrafik böhranla üz-üzə qalıb. AzPost xəbər verir ki, ERR nəşrinin yaydığı məlumata görə, ilin ilk 11 ayı ərzində ölkədə cəmi 8,4 min uşaq dünyaya gəlib. Bu göstərici 2024-cü ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 5 faiz, 2010-cu ilin səviyyəsi ilə müqayisədə isə 4 faiz azdır.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, cari il müşahidələr tarixində doğum üzrə ən aşağı – antirekord göstərici ilə yadda qala bilər. Tartu Universitetinin sosioloqu Mare Aynsaarın sözlərinə görə, vəziyyəti daha da ağırlaşdıran əsas amillərdən biri 1990-cı illərdə yaranmış demoqrafik boşluqdur. Həmin dövrdə də Estoniyada doğum səviyyəsi olduqca aşağı olub.
Analitiklər doğumun azalmasının əsas səbəbi kimi iqtisadi faktorları göstərirlər. Gənc ailələr maddi vəziyyətlərini qorumaq məqsədilə uşaq sahibi olmağı təxirə salır və ya yalnız bir uşaqla kifayətlənirlər. Lakin bu tendensiyanın nəticələri təkcə ailə qərarları ilə məhdudlaşmır.
Uzunmüddətli perspektivdə aşağı doğum səviyyəsi əmək bazarında ciddi işçi çatışmazlığına səbəb ola bilər. Bu isə pensiya sisteminin dayanıqlığını təhlükə altına salaraq gələcəkdə pensiyaların ödənilməsində problemlər yarada bilər. Mütəxəssislərin hesablamalarına görə, vəziyyəti sabitləşdirmək üçün Estoniyada hər il azı 13 min uşaq doğulmalıdır.
“Luminor” bankının baş iqtisadçısı Lenno Uusküla bildirib ki, problemin həlli üçün əsas şərt dövlət tərəfindən həyatın sabit və proqnozlaşdırılan şəkildə təmin edilməsidir. Onun sözlərinə görə, özəl sektor da çevik iş yerlərinin yaradılması, uşaq baxımı xidmətlərinin genişləndirilməsi və uşaqlı ailələr üçün daha əlverişli mühitin formalaşdırılması ilə prosesə töhfə verə bilər.
Ekspertlər xəbərdarlıq edirlər ki, kompleks tədbirlər görülməzsə, Estoniya qarşıdakı onilliklərdə ciddi sosial-iqtisadi problemlərlə üzləşə bilər.
