Təbiətin ən böyük möcüzələrindən biri minilliklər boyu yaşayan ağaclardır. Alimlər hesab edirlər ki, Yer üzündə bəzi ağaclar insan sivilizasiyalarından da qədimdir.
Mütəxəssislərin fikrincə, dünyanın ən qədim ağaclarından biri ABŞ-ın Kaliforniya ştatında yerləşən “Methuselah” adlı şam ağacıdır. Onun yaşının 4800 ildən çox olduğu müəyyən edilib. Bu ağac Misir piramidalarının tikildiyi dövrdə artıq mövcud idi.
Alimlər ağacların yaşını müəyyən etmək üçün gövdədəki illik halqaları və müxtəlif laborator analizləri araşdırırlar. Hər bir halqa ağacın bir ilini əks etdirir və həmin dövrün iqlim şəraiti barədə məlumat verir.
Maraqlıdır ki, bəzi ağac növləri min illərlə yaşaya bilsə də, sürətlə böyüyən ağacların ömrü daha qısa olur. Məsələn, palıd və sekvoyalar uzunömürlü növlər hesab edilir.
Dünyanın ən böyük ağacları arasında Kaliforniyadakı nəhəng sekvoyalar xüsusi yer tutur. Onların hündürlüyü 100 metrdən çox ola bilir. Bu, təxminən 30 mərtəbəli bina ilə müqayisə edilir.
Ağaclar təkcə təbiətin bir hissəsi deyil, həm də Yer kürəsinin iqlim balansında mühüm rol oynayır. Bir yetkin ağac il ərzində onlarla kiloqram karbon qazını udaraq atmosferin təmizlənməsinə kömək edir.
Ekoloqlar xəbərdarlıq edirlər ki, meşələrin qorunması gələcək nəsillər üçün həyati əhəmiyyət daşıyır. Son onilliklərdə milyonlarla hektar meşə sahəsinin məhv edilməsi iqlim dəyişikliklərinin sürətlənməsinə səbəb olub.
Beləliklə, minilliklərə şahidlik edən qədim ağaclar təkcə təbiət abidəsi deyil, həm də planetimizin keçmişini və gələcəyini anlamaq üçün qiymətli canlı arxivlər hesab olunur.
S.Aydın
