Genetik modifikasiya olunmuş orqanizmlər (GMO) hələ də cəmiyyətdə ən çox müzakirə edilən və qorxu yaradan mövzulardan biri olaraq qalır. Bir çox insan GMO məhsullarının sağlamlıq üçün təhlükəli olduğunu düşünsə də, mütəxəssislər bu qorxuların nə dərəcədə əsaslı olduğunu izah ediblər.
GMO nədir və biz ondan niyə qorxuruq?
Qida texnologiyaları üzrə ekspertlərin fikrincə, GMO – bitki və ya heyvanın DNT-sinə laboratoriya şəraitində müəyyən xüsusiyyətləri (məsələn, zərərvericilərə davamlılıq və ya sürətli böyümə) təmin etmək üçün kənar genlərin daxil edilməsidir.
İnsanların əsas qorxusu bu modifikasiya olunmuş genlərin insan orqanizminə keçərək mutasiyalara və ya xərçəngə səbəb ola biləcəyi ehtimalıdır. Lakin elm bu iddiaları dəstəkləmir.
Ekspert rəyi: Faktlar və miflər
Mütəxəssis qeyd edir ki, bazara çıxmazdan əvvəl hər bir GMO məhsulu illərlə davam edən ciddi sınaqlardan keçir. Budur əsas faktlar:
-
Həzm prosesi: Yediyimiz istənilən qidanın (istər təbii, istərsə də GMO) DNT-si həzm sistemində tamamilə parçalanır. Bu genlərin bizim genetik kodumuza “inteqrasiya olunması” mümkün deyil.
-
Allergiya riski: Bəzi insanlar GMO-nun yeni allergiyalar yaradacağını düşünür. Əslində isə, GMO məhsulları allergenlik baxımından adi məhsullardan daha ciddi yoxlanılır.
-
Ətraf mühitə təsiri: GMO-nun əsas üstünlüyü kənd təsərrüfatında pestisidlərin istifadəsini azaltmaqdır, çünki bitki özü zərərvericilərə qarşı müdafiə qabiliyyəti qazanır.
Qorxmalıdıqmı?
Hazırda satışda olan GMO məhsullarının (qarğıdalı, soya, şəkər çuğunduru və s.) insan sağlamlığına zərərli olduğuna dair heç bir elmi sübut yoxdur. Ekspert vurğulayır ki, mağazalardakı “Qeyri-GMO” etiketi çox vaxt sadəcə bir marketinq gedişidir.
“Biz GMO-dan deyil, balanssız qidalanmadan və tərkibində həddindən artıq şəkər, duz və trans-piylər olan emal olunmuş məhsullardan qorxmalıyıq,” – deyə mütəxəssis yekunlaşdırıb.
