Yuxusuzluq
Gecənin eyni saatında qəfil oyanmaq bir çox insanın qarşılaşdığı problemlərdən biridir. Xüsusilə gecə saat 03:00-04:00 arasında yuxudan ayılanlar bunun səbəbini stress, yorğunluq və ya mistik hadisələrlə əlaqələndirirlər. Halbuki yuxu mütəxəssisləri bildirirlər ki, bu halın arxasında orqanizmdə baş verən tamamilə elmi proseslər dayanır.
Son araşdırmalara görə, insan orqanizmi gecə ərzində bir neçə yuxu mərhələsindən keçir. Məhz səhərə yaxın saatlarda orqanizmdə kortizol hormonunun səviyyəsi yüksəlməyə başlayır. Bu hormon bədəni oyanmağa hazırlayır. Stress, narahatlıq və ya sağlamlıq problemləri olduqda isə bu proses daha erkən başlayır və insan gecə saatlarında ayılır.
Stress ilk səbəblərdən biridir
Psixoloqlar bildirirlər ki, iş gərginliyi, maliyyə problemləri, ailədaxili narahatlıqlar və uzunmüddətli emosional yük beynin gecə tam istirahət etməsinə imkan vermir.
Nəticədə insan yuxunun dərin fazasından çıxaraq qəfil ayılır.
Qan şəkəri də rol oynayır
Axşam saatlarında çox şirniyyat və ya ağır yeməklər qəbul edən insanlarda gecə qan şəkərinin sürətlə dəyişməsi müşahidə oluna bilər.
Bu zaman orqanizm adrenalini artırır və insan oyanır.
Hormonlar dəyişir
Yaş artdıqca melatonin hormonunun ifrazı azalır.
Məhz buna görə 50 yaşdan sonra gecə tez-tez oyanmalar daha çox müşahidə edilir.
Qadınlarda menopauza dövründə də bu problem geniş yayılıb.
Yuxu apnesi təhlükəli səbəblərdəndir
Əgər gecə oyanmaları xoruldama və nəfəs dayanması ilə müşayiət olunursa, bu artıq yuxu apnesi ola bilər.
Bu problem ürək-damar xəstəlikləri riskini də artırır.
Nə zaman həkimə müraciət etmək lazımdır?
Aşağıdakı hallar davamlı olarsa, mütəxəssisə müraciət etmək tövsiyə olunur:
Həftədə 3-4 dəfə gecə oyanmaq;
Oyanandan sonra uzun müddət yata bilməmək;
Gündüz yuxululuq;
Baş ağrıları;
Xoruldama və nəfəs dayanması.
Daha rahat yatmaq üçün
Mütəxəssislər tövsiyə edir:
Telefon və planşetdən yatmazdan əvvəl istifadəni məhdudlaşdırın;
Axşam kofein qəbul etməyin;
Yataq otağını sərin saxlayın;
Hər gün eyni saatda yatın;
Axşam ağır yeməklərdən uzaq durun.
Mütəxəssislərin fikrincə, arabir gecə oyanmaq normal hesab olunur. Ancaq bu hal mütəmadi təkrarlanır və həyat keyfiyyətini aşağı salırsa, səbəbini araşdırmaq vacibdir.
