Piylənmədən əziyyət çəkən insanlar elə bir vəziyyətlə qarşılaşa bilərlər ki, müntəzəm fiziki məşqlər zaman keçdikcə əvvəlki nəticəni verməsin. Bunun əsas səbəblərindən biri orqanizmin artan enerji sərfiyyatına uyğunlaşması və məşqlər zamanı yandırılan kalorilərin bir hissəsini başqa yollarla kompensasiya etməsidir.
Bu nəticəyə alimlər 1754 nəfərin məlumatlarını təhlil etdikdən sonra gəliblər. Tədqiqat zamanı fiziki aktivliyin artmasının gün ərzində orqanizmin ümumi enerji sərfiyyatına necə təsir etdiyi araşdırılıb.
Məlum olub ki, hərəkət və məşqlər zamanı yandırılan əlavə kalorilər həmişə sutkalıq enerji sərfiyyatını eyni həcmdə artırmır. Fiziki aktivlik yüksəldikcə orqanizm günün digər vaxtlarında enerjiyə qənaət etməyə başlayır və istirahət zamanı bəzi fizioloji proseslər üçün daha az kalori sərf edir.
Mütəxəssislərin fikrincə, bu mexanizm arıqlamaq istəyən insanların tez-tez rastlaşdığı vəziyyəti izah edə bilər. Belə ki, ilk həftələrdə çəki sürətlə azalır, lakin bir müddət sonra, fiziki məşqlər davam etsə də, arıqlama prosesi xeyli ləngiyir və ya tamamilə dayanır.
Alimlər bildirirlər ki, arıqlama zamanı orqanizm yeni şəraitə uyğunlaşaraq mövcud enerjidən daha səmərəli istifadə etməyə çalışır. Təkamül baxımından bu xüsusiyyət qida qıtlığı dövrlərində insanın sağ qalmasına kömək etsə də, müasir dövrdə artıq çəkidən xilas olmağı çətinləşdirə bilər.
Bu, həm də onu göstərir ki, məşq zamanı yandırılan kaloriləri sadəcə gündəlik enerji sərfiyyatına əlavə edib eyni nisbətdə çəki itirəcəyini gözləmək düzgün deyil. Əsl enerji balansı bundan daha mürəkkəbdir.
Bununla belə, alimlər vurğulayırlar ki, fiziki məşqlər heç də faydasız deyil. İdman ürək-damar sisteminin sağlamlığı, əzələlərin güclənməsi, maddələr mübadiləsinin yaxşılaşması və əldə olunan çəkinin qorunması üçün mühüm rol oynayır.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, çəkinin azalması təkcə idmandan deyil, həm də düzgün qidalanma, fiziki aktivlik, keyfiyyətli yuxu və orqanizmin fərdi xüsusiyyətləri kimi amillərin birgə təsirindən asılıdır.
Bu səbəbdən tərəzidə uzun müddət dəyişiklik görünməməsi məşqlərin təsirini itirdiyi anlamına gəlmir. Sadəcə, orqanizm tədricən yeni həyat tərzinə uyğunlaşır və sonrakı mərhələdə arıqlamaq üçün vərdişlərə yenidən baxmaq və bir qədər səbir göstərmək lazım gələ bilər.
Sunay
