Qorxu
Qorxu təbii bir hissdir, lakin onun beyində necə yarandığı uzun illər elm adamlarının diqqətində olub. AzPost bildirir ki, qorxu reaksiyasının mərkəzi beyində yerləşən “amigdala” adlanan kiçik bölgədir.
Bu bölgə təhlükəni hiss etdikdə sinir impulslarını bədənə yayaraq “döyüş və ya qaç” reaksiyasını işə salır. Hətta təhlükə real olmasa belə – məsələn qorxu filmi izlədikdə – bədən eyni reaksiya verir. Beyin bu impulsları simvolik şəkildə təcrübə kimi qəbul edir.
Qorxunun tək funksiyası həyatda qalmanı təmin etməkdir. Lakin müasir insan real təhlükələrdən çox, sosial və emosional streslərə görə qorxu yaşayır. Bu zaman amigdala ifrat dərəcədə aktivləşərək panik atak və ya anksiyete yaradır.
Qorxu bəzən yaddaşı gücləndirə bilər – beyin təhlükəli hadisələri daha tez yadda saxlayır. Məsələn, uşaqlıqda yaşadığımız travmatik hadisələrin izləri ömür boyu qalır. Maraqlıdır ki, bəzi insanlar qorxudan zövq alır – bu, beyində dopamin ifrazı ilə izah olunur.
Elə buna görə də qorxu filmləri və ekstremal idman növləri populyardır. Psixoloqlar deyir ki, qorxunu düzgün tanımaq və qəbul etmək onun təsir gücünü azalda bilər. İnsanı qorxutmaq asan olsa da, qorxunu elmlə anlamaq daha davamlı həll yoludur.
