Yemək
Alimlər bildirirlər ki, insanın psixoloji durumu qidanın dadına birbaşa təsir göstərir və adi yeməyi belə daha ləzzətli edə bilər.
AzPost xəbər verir ki, insanlar uzun müddətdir fərq edirlər ki, eyni yemək müxtəlif vaxtlarda tam başqa cür dada bilər. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, buna yalnız aşpazın ustalığı deyil, həm də insanın daxili psixoloji vəziyyəti səbəb olur. Öyrənilib ki, psixologiya qidanın dadını dəyişdirməyə qadirdir və bu bilik gündəlik yemək vərdişlərini daha zövqlü etməyə kömək edə bilər.
Adətən hesab olunur ki, qidanın dadı yalnız ərzaqların keyfiyyətindən və bişirilmə üsulundan asılıdır. Lakin təcrübələr göstərir ki, həqiqi dad yalnız boşqabda deyil, həm də beyində formalaşır. Emosiyalar, gözləntilər və ətraf mühit insanın yeməyi necə hiss etməsinə ciddi təsir edir. Bu əlaqəni öyrənən sahə isə qastrofizika adlanır — yəni duyğuların, beynin və psixikanın birgə fəaliyyəti nəticəsində yaranan dad mexanizmləri.
Tədqiqatçılar bildirirlər ki, bu mexanizmləri anlamaqla, heç bir əlavə maddə qatmadan və resepti dəyişmədən, adi yeməklərin dadını daha dolğun hiss etmək mümkündür. Sadə psixoloji üsullar yeməyi daha parlaq və doyumlu edə bilər.
Mütəxəssislər bu prosesdə əsas rolun şüurlu qidalanmaya məxsus olduğunu vurğulayırlar. Bu zaman insan hər loxmaya diqqət edir, dadı, toxuması və qoxunu ayırd edir, bədəninin reaksiyasını hiss edir. Lakin müasir həyat tərzi insanı çox vaxt avtomatik yeməyə vadar edir: sosial şəbəkələrə baxmaq, telefonla yazışmaq və ya serial izləmək qida ilə psixoloji əlaqəni zəiflədir. Nəticədə dad hissiyyatı kütləşir, orqanizmin doyma siqnalları gec qəbul edilir.
Normal halda aclıq hissi qrelin hormonu və mədənin yüngül yığılmaları ilə, toxluq hissi isə mədənin dolması və leptin kimi hormonlarla tənzimlənir. Lakin diqqət dağınıq olarkən bu incə hormonal siqnallar nəzərdən qaçır və insanın yeməkdən aldığı zövq də azalır.
Mütəxəssislərin fikrincə, diqqətli və şüurlu qidalanma mədəni doyuzdurmaqdan daha çox, yeməyi hiss etməyi öyrədir. Bu isə həm dad təcrübəsini gücləndirir, həm də insanın qidalanma mədəniyyətini sağlam istiqamətə yönəldir.
