yuxusuz
Uzun müddət oyaq qaldıqda beyin reallığı yuxudan ayırd etmək qabiliyyətini itirir.
Azpost.info bildirir ki, müəyyən hallarda insanlar bəzən 24 saat yuxusuz qala bilərlər. Lakin, bu vaxta qədər beyin funksiyası pozulur və bu da yuxu ilə reallığı ayırd etmək qabiliyyətinin itirilməsinə gətirib çıxarır. Beynin yuxuya ehtiyacı var, buna görə də insan yuxu ilə oyaqlıq arasında incə bir xətt çəkir.
Bu barədə Live Science jurnalı yeni tədqiqatın nəticələri haqqında məlumat verir.
24 saat yatmayan insanlarda halüsinasiyalar yarana və beyin fəaliyyəti azaldıqca çox diqqəti yayındırıla bilər. Alimlər deyirlər ki, belə insanlarda nitq pozğunluğu olur. Beyin adekvat qərarlar qəbul etməyi dayandırır, yaddaş pisləşir, eşitmə və görmə qabiliyyəti zəifləyir.
Los-Ancelesdəki Kaliforniya Universitetinin əməkdaşı Elon Evidenə görə, bir neçə həftə yuxusuz qalmaq demək olar ki, mümkün deyil. Hətta 24 saat oyaq qaldıqdan sonra belə, beyin qaçılmaz olaraq bədəni yatmağa məcbur edəcək.
Çox uzun müddət yuxusuz qalmanın təsirləri ilə bağlı aparılan araşdırmalar göstərir ki, 36 saatdan sonra bu müddət ərzində yuxusuz qalan insanda hormonal disbalans və maddələr mübadiləsinin ləngiməsi inkişaf edə bilər. 72 saat (üç gün) yuxusuz qalmanın təsirlərinə gəldikdə isə, yuxarıda göstərilənlərin hamısına əlavə olaraq insan şiddətli narahatlıq, ağır depressiya, davamlı halüsinasiyalar yaşayacaq və bədən normal fəaliyyət göstərə bilməyəcək.
1964-cü ildə bir amerikalı məktəbli 264 saat — 11 gün — yuxusuz keçirib. Bu, oyaqlıqla bağlı ən məşhur təcrübədir. Nəticələr göstərir ki, son günün sonunda oğlan paranoya vəziyyətinə düşüb və halüsinasiya görməyə başlayıb.
