Meyvəni bütöv halda daha tez-tez yemək yüksək təzyiq, yüksək xolesterin, ürəyin işemik xəstəliyi və infarkt riskinin daha aşağı olması ilə əlaqəli ola bilər. Meyvə şirəsində isə eyni əlaqə müşahidə edilməyib.
Bu nəticəyə ABŞ-də Şimali Dakota Universitetinin tədqiqatçıları 371 min insanın məlumatlarını təhlil etdikdən sonra gəliblər. Araşdırmanın nəticələri Current Developments in Nutrition jurnalında dərc olunub.
Meyvə gündəlik, şirə isə daha az istehlak edilir
Araşdırma iştirakçılarından bütöv meyvələri və 100 faiz meyvə şirəsini nə qədər tez-tez qəbul etdiklərini bildirmələri istənilib.
Alimlərin hesablamalarına görə, iştirakçılar bütöv meyvələri orta hesabla gündə 1,06 dəfə yeyiblər. Meyvə şirəsinin istehlakı isə təxminən üç gündə bir dəfə olub.
Tədqiqatçılar yaş, gəlir, təhsil səviyyəsi və siqaret çəkmə kimi amilləri nəzərə aldıqdan sonra maraqlı əlaqə aşkar ediblər.
Bütöv meyvələrin daha çox istehlakı yüksək təzyiq, yüksək xolesterin, ürəyin işemik xəstəliyi və infarkt riskinin daha aşağı olması ilə əlaqələndirilib.
Meyvə şirəsi üçün isə belə aydın əlaqə müəyyən edilməyib. Statistik baxımdan əhəmiyyətli nəticələr yalnız ayrı-ayrı hallarda müşahidə olunub və ümumi mənzərə formalaşdırmayıb.
Niyə bütöv meyvə fərqli ola bilər?
Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bütöv meyvələrin mümkün üstünlüyü onların tərkibindəki qida lifləri və polifenollarla bağlı ola bilər. Meyvə şirəsi hazırlanarkən lifin əhəmiyyətli hissəsi itirilir. Bu isə içkinin qəbulundan sonra qanda şəkər və insulin səviyyəsinin yüksəlmə sürətinə təsir göstərə bilər.
Bütöv meyvə isə həm lif, həm də digər bioloji aktiv maddələrlə birlikdə qəbul edilir.
Bu, meyvənin xəstəliklərin qarşısını aldığını sübut etmir
Alimlər araşdırmanın mühüm məhdudiyyətini də vurğulayırlar. Tədqiqat bütöv meyvələrin ürək-damar xəstəliklərinin qarşısını birbaşa aldığını sübut etmir.
Nəticələr yalnız daha çox bütöv meyvə istehlakı ilə müəyyən sağlamlıq göstəriciləri arasında əlaqə olduğunu göstərir. Bu əlaqənin səbəb-nəticə xarakterini dəqiqləşdirmək üçün daha uzunmüddətli araşdırmalara ehtiyac var.
Bununla belə, tədqiqat bütöv meyvə ilə meyvə şirəsinin qidalanma baxımından eyni olmadığını göstərən məlumatlara əlavə sübut təqdim edir.
Sunay Aydın
