kosmosa
Baykonur (qazax dilində Baykonyr – “zəngin vadi”) dünyanın ən böyük və ən qədim kosmodromlarından biridir. Baykonur kosmodromu Qazaxıstanın mərkəzi hissəsində, Qızılorda vilayətində, Tyuratam kəndi yaxınlığında yerləşir. Qızılorda şəhərinin cənub-qərbində, Sırdərya çayının yaxınlığında yerləşir.
AzPost bildirir ki, “Baikonur” 1958-ci ildə yüngül raketlərin buraxılması üçün buraxılış qurğusunun təchiz olunduğu Qaraqanda vilayətindəki yaşayış məntəqəsinin indiki adıdır. Məhz bu hadisədən sonra kosmodrom əfsanəvi adını alıb.
O, dünya kosmosunun tədqiqinin inkişafında əsas rol oynayıb və buraxılış aparatları və kosmik gəmilər üçün mühüm yer olaraq qalır. AzPost bildirir ki, Baykonur hazırda raketlərin buraxılması üçün doqquz növdən ibarət 15 buraxılış kompleksindən, həmçinin ballistik raketlərin və digər raket avadanlıqlarının sınaqdan keçirilməsi üçün dörd buraxılış qurğusundan ibarətdir.
Baykonurun tarixi Sovet İttifaqının raket proqramını fəal şəkildə inkişaf etdirməyə başladığı 1950-ci illərdən başlayır. Kosmodromun tikintisi üçün insanların məskunlaşdığı ərazilərdən uzaqda olan yer seçilib.
Kosmodromun əsası rəsmi olaraq 1955-ci ildə qoyulub və oradan debüt raket buraxılışı 15 may 1957-ci ildə baş tutub.
Məhz Baykonurdan Yerin ilk süni peyki, kosmosa ilk insan, eləcə də çoxsaylı avtomatik kosmik gəmilər buraxılıb.
Əvvəlcə kosmodrom “5 №-li Elmi Tədqiqat Sınaq Sahəsi” və ya NİİP-5 kod adına malik idi. Lakin sonradan ən yaxın dəmiryol stansiyasının adı ilə “Tyura-Tam” adlandırılmağa başlanıb.
Rusiya ilə Qazaxıstan arasında bağlanmış müqaviləyə əsasən, kosmodrom Rusiya tərəfindən 2050-ci ilə qədər icarəyə götürülüb.
