Nəsimi filmi
1973-cü il. Dəməşq. Suriyanın qədim küçələri, əl-Müəllə qəbiristanlığı, Şam bazarı və qədim karvansaraylar Azərbaycan kinosunun şah əsərlərindən biri üçün canlı dekorasiya rolunu oynayırdı. Bu, böyük Azərbaycan şairi və filosofu İmadəddin Nəsiminin həyatından bəhs edən ekran əsərinin çəkilişlərinin xarici mərhələsi idi.
AzPost xəbər verir ki, “Nəsimi” filminin rejissoru, görkəmli sənətkar Həsən Seyidbəyli başda olmaqla yaradıcı heyət 1973-cü ildə xüsusi ezamiyyətlə Suriyaya yollanıb. Məqsəd, şairin həyatının mühüm səhifələrinin məhz onun yaşadığı məkanlarda lentə alınması idi. Çünki tarixi faktlara görə, Nəsimi məhz bu torpaqlarda — Şam şəhərində edam olunmuşdu.
Bu səfərdə rejissor Həsən Seyidbəyli ilə yanaşı, operator Məmməd Məmmədov, rəssam Ənvər Bədəlbəyli və digər yaradıcı qrup üzvləri də iştirak edirdi. Maraqlıdır ki, filmin əsas obrazını canlandıran Rasim Balayev də ilk dəfə bu səfərdə ərəb ölkəsinin ab-havasını duyub.
Fotoda solda görünən Həsən Seyidbəyli və sağda isə Suriyadakı azərbaycanlı ziyalı Fəxrəddin Qasımov əks olunub. Qasımov həmin illərdə Dəməşq Universitetində çalışır, həm də Suriyadakı Azərbaycan icması ilə sıx əlaqədə olurdu. Məhz onun köməkliyi ilə çəkiliş heyəti bir çox rəsmi icazələri və tarixi məkanlara giriş hüququ əldə etmişdi.
Filmin Suriyada çəkilən epizodları arasında Nəsiminin məhkəməyə gətirilməsi, xalq qarşısında çıxışı və edam səhnəsi xüsusi yer tutur. Bu səhnələr üçün Dəməşqin qədim bazar meydanı və tarixi qalasının qarşısı seçilmişdi. Yerli sakinlər isə kütləvi səhnələrdə statist kimi iştirak edərək, o dövrün ab-havasını daha canlı yaratmağa kömək ediblər.
Qeyd edək ki, “Nəsimi” filmi 1973-cü ildə istehsal olunub və 1974-cü ildə ekranlara çıxıb. Film Azərbaycanın həm kinomatoqrafiya, həm də mədəniyyət tarixində unudulmaz əsərlərdən biri hesab edilir.
Bu nadir fotoxronika kadrı isə o unudulmaz günlərin canlı sübutudur.
