Müasir dövrdə bir çox insana elə gəlir ki, stress həyatın ayrılmaz hissəsidir və ona təsir göstərmək mümkün deyil. Lakin mütəxəssislər bildirir ki, insan stress səviyyəsi üzərində düşündüyündən qat-qat daha çox nəzarət imkanına malikdir.
AzPost RBK-Ukraynaya istinadla professor və diyetoloq Oleq Şvetsin sosial şəbəkədə paylaşdığı tövsiyələrə istinadən stresslə mübarizənin əsas yollarını təqdim edir.
Stressi idarə etməyi niyə öyrənməliyik?
Xroniki stress fiziki, psixoloji və emosional sağlamlığa ciddi zərər vurur. O, diqqətin zəifləməsinə, düzgün qərar vermək qabiliyyətinin azalmasına və həyatdan zövq almağın çətinləşməsinə səbəb olur. Uzunmüddətli stress isə tükənmişlik sindromu və müxtəlif sağlamlıq problemləri ilə nəticələnə bilər.
Stress mənbələrini müəyyən edin
Təhlükə hissi, elektrik enerjisinin kəsilməsi, köç, itkilər kimi amillər stressin açıq səbəbləridir. Amma düşüncə tərzi və davranışla bağlı olan xroniki stress də az zərərli deyil. Gərginliyin yaranmasında öz rolunuzu dərk etmək dəyişiklik üçün ilk addımdır.
Stress gündəliyi aparın
Sizi narahat edən vəziyyətləri, həmin an keçirdiyiniz hissləri və verdiyiniz reaksiyaları yazmaq faydalıdır. Bu, təkrarlanan stress yaradan faktorları görməyə və nəyin gərginliyi artırdığını, nəyin azaltdığını anlamağa kömək edir.
Zərərli vərdişləri faydalı olanlarla əvəz edin
Alkoqol, həddindən artıq yemək, işi ertələmək və ya sosial təcrid yalnız müvəqqəti rahatlıq yaradır. Halbuki fiziki hərəkət, ünsiyyət, keyfiyyətli istirahət və düzgün planlaşdırma stressi uzunmüddətli perspektivdə azaldır.
Stressin idarə olunmasının dörd əsas prinsipi
Psixoloqlar tövsiyə edir ki, mümkün olduqda artıq stressdən qaçın, təsir edə bildiyiniz vəziyyətləri dəyişin, qaçılmaz amillərə münasibətinizi uyğunlaşdırın və dəyişdirilməsi mümkün olmayan halları qəbul edin.
Hər gün işə yarayan üsullar
Müntəzəm fiziki aktivlik, vaxtın düzgün idarə olunması, yaxın insanların dəstəyi, tam dincəlmə və sağlam həyat tərzi stressə davamlılığı artırır. Sadə addımlar – qısa gəzinti, dərin nəfəs alma və ya sevdiyiniz musiqini dinləmək belə gərginliyi tez bir zamanda azaltmağa kömək edə bilər.
Mütəxəssislər vurğulayır ki, stressi tamamilə aradan qaldırmaq mümkün olmasa da, onu idarə etmək və həyat keyfiyyətini qorumaq hər kəsin əlindədir.
