İqtisadiyyat naziri Mikayıl Cabbarov WUF13-un sessiyasında çıxışı zamanı bildirib ki, qanunsuz tikililərin leqallaşdırılması sosial problemlərin həllinə kömək etsə də, uzunmüddətli perspektivdə yeni risklər yarada bilər.
Azpost.info-nun məlumatına görə, nazir deyib ki, son illərdə Azərbaycanda çoxmənzilli yaşayış binalarının istismara qəbul prosedurları sadələşdirilib, şəhərsalma standartlarına cavab verən bəzi qeyri-rəsmi tikililər üçün isə amnistiya mexanizmləri tətbiq olunub.
Nazir qeyd edib ki, leqallaşdırma prosesinə ehtiyatla yanaşmaq vacibdir. Çünki qanunsuz tikililərə sadə amnistiyanın verilməsi müəyyən sosial problemləri qısa müddətdə həll etsə də, gələcəkdə icazəsiz tikintilərin artmasını təşviq edə bilər.
Bu açıqlama sənədsiz evlərlə bağlı perspektivdə hansı gözləntilər yaradır?
Rəsmi dövlət qurumlarının və iqtisadi təhlil mərkəzlərinin hesablamalarına əsasən, Azərbaycanda 500 mindən çox sənədsiz tikili və ev mövcuddur.
Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri qurumunun açıqladığı son məlumatlara görə, ölkədə 400-500 min civarında sənədsiz və ya qanunvericilik baxımından sənədləşdirilməsi tamamilə qeyri-mümkün olan (mühafizə zonalarında yerləşən) tikili qeydə alınıb.
Sənədsiz evlərin böyük hissəsi paytaxtın payına düşür. Milli Məclisin Regional məsələlər komitəsinin rəsmi müzakirələrində təkcə Bakı şəhəri və onun ətraf qəsəbələrində 500 minə yaxın çıxarışsız evin olduğu bildirilir. Abşeron, Sabunçu, Binəqədi, Xətai və Suraxanı rayonları bu məsələdə öndə gedir.
İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzinin qiymətləndirməsinə əsasən, ölkədəki sənədsiz fərdi yaşayış evlərinin ümumi bazar dəyəri 50 milyard manatdan çoxdur. Bu əmlakların sənədləşdirilməsi həm mülkiyyət hüquqlarının qorunması, həm də sığorta sənayesi və dövlət büdcəsi üçün böyük potensial daşıyır.
Ümumi statistikanın daxilində təqribən 60 minə yaxın fərdi ev yüksək gərginlikli elektrik xətləri, neft buruqları, magistral qaz-su kəmərləri və ya aktiv sürüşmə zonaları kimi yüksək riskli ərazilərdə inşa edildiyi üçün birbaşa təhlükəli qrup qəbul edilir.
Dəqiq və tam statistikanın çıxarılması məqsədilə Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti tərəfindən genişmiqyaslı elektron inventarlaşdırma və kadastr yeniləmə işləri davam etdirilir.
Azərbaycanda sənədsiz fərdi yaşayış evlərinin leqallaşdırılması və çıxarış (kupça) verilməsi prosesi Nazirlər Kabinetinin 9 fevral 2026-cı il tarixli qərarı ilə təsdiq edilmiş yeni qaydalar əsasında aparılır. Yeni qaydalara əsasən, sənədləşdirmə proseduru sadələşdirilib və əmlak sahiblərinə bəzi hallarda 15 iş günü müddətində çıxarış almaq imkanı yaradılıb.
Məsələ həllini tapsa ölkədə uzun illərdən bəri müzakirə olunan böyük sosial məsələ gündəmdən çıxacaq.
Samir Abdullayev
