Tarix boyu insanlar şəhərlər salıb, mədəniyyətlər yaradıb və nəhəng yaşayış məntəqələri inşa ediblər. Lakin dünyanın müxtəlif yerlərində elə şəhərlər var ki, bir vaxtlar minlərlə insanın yaşadığı bu məkanlar sonradan tamamilə boşalıb. Bəzilərinin taleyi məlum olsa da, digərlərinin niyə tərk edildiyi hələ də alimlər üçün müəmmadır.
Azpost.info bildirir ki, bu gün həmin şəhərlər turistlərin, tarixçilərin və macəra həvəskarlarının diqqət mərkəzindədir.
Pripyat – Bir gecədə boşalan şəhər
Ukraynadakı Pripyat şəhəri dünyanın ən məşhur tərk edilmiş yaşayış məntəqələrindən biridir. Şəhər 1970-ci ildə Çernobıl Atom Elektrik Stansiyasının işçiləri üçün salınmışdı.
1986-cı ildə baş verən nüvə qəzasından sonra şəhərin təxminən 50 min sakini təxliyə edildi. İnsanlara yalnız bir neçə günlük əşyalarını götürmək tapşırılmışdı. Lakin onlar bir daha evlərinə qayıda bilmədilər.
Bu gün Pripyat zamanın donduğu şəhər kimi tanınır. Məktəblər, xəstəxanalar və yaşayış binaları olduğu kimi qalıb.
Hashima – Kabus adası
Yaponiyanın sahillərində yerləşən Hashima adası vaxtilə dünyanın ən sıx məskunlaşmış ərazilərindən biri hesab olunurdu. Burada kömür mədənlərində çalışan minlərlə insan yaşayırdı. 1970-ci illərdə kömürə tələbatın azalması ilə mədənlər bağlandı və ada sürətlə boşaldı. İndi burada yalnız beton binaların qalıqları görünür.
Hashima tez-tez “kabus ada” adlandırılır və bir çox sənədli filmlərin mövzusu olub.
Kolmanskop – Səhranın udduğu şəhər
Namibiyada yerləşən Kolmanskop XX əsrin əvvəllərində almaz mədənləri sayəsində zəngin şəhərə çevrilmişdi. Lakin almaz yataqları tükənməyə başlayanda sakinlər ərazini tərk etdilər. İndi şəhərin küçələri və evləri səhra qumları ilə örtülüb.
Turistlər burada qumun otaqların içərisinə qədər dolduğu qeyri-adi mənzərələrlə qarşılaşırlar.
Bodie – Vəhşi Qərbin səssiz şəhəri
ABŞ-ın Kaliforniya ştatında yerləşən Bodie XIX əsrdə qızıl mədənləri sayəsində sürətlə böyümüşdü. Bir vaxtlar burada 10 minə yaxın insan yaşayırdı. Lakin qızıl ehtiyatları azaldıqca əhali şəhəri tərk etdi. Bu gün Bodie yaxşı qorunmuş “xəyal şəhər” statusuna malikdir və turistlər onun küçələrində yüz il əvvəlin atmosferini hiss edə bilirlər.
Machu Picchu – Hələ də sirr olaraq qalan şəhər
Peruda yerləşən qədim İnka şəhəri Machu Picchu tamamilə tərk edilmiş şəhər olmasa da, onun taleyi alimlər üçün hələ də suallar doğurur. Tarixçilər şəhərin niyə boşaldıldığını dəqiq müəyyən edə bilməyiblər. Bəzi nəzəriyyələrə görə, xəstəliklər və ya siyasi dəyişikliklər buna səbəb olub.
Dağların zirvəsində yerləşən bu şəhər bu gün dünyanın ən sirli tarixi məkanlarından biri hesab edilir.
Ordos – İnsanların gəlmədiyi şəhər
Çində yerləşən Ordosun bəzi hissələri fərqli səbəbdən məşhurlaşıb. Burada böyük yaşayış kompleksləri, yollar və müasir infrastruktur inşa edilsə də, gözlənilən sayda sakin gəlməyib. Nəticədə minlərlə mənzil uzun illər boş qalıb. Bu səbəbdən şəhər tez-tez “Çinin xəyal şəhəri” adlandırılır.
Niyə şəhərlər tərk edilir?
Tarixçilərin fikrincə, şəhərlərin boşalmasının əsas səbəbləri arasında müharibələr, təbii fəlakətlər, iqtisadi böhranlar, xəstəliklər və ekoloji problemlər dayanır. Lakin bəzi yaşayış məntəqələrinin taleyi hələ də tam izah olunmayıb. Məhz buna görə tərk edilmiş şəhərlər insanlarda böyük maraq oyadır.
Bu şəhərlər göstərir ki, bir vaxtlar həyatla dolu olan yerlər müxtəlif səbəblərdən səssiz xarabalıqlara çevrilə bilər. Onların küçələri və binaları isə keçmişin səssiz şahidləri kimi qalmağa davam edir.
Sunay Aydın
