Bir çox insan şokolad, şirniyyat və ya ağ undan hazırlanan məhsullar yedikdən qısa müddət sonra yenidən aclıq hiss etdiyini müşahidə edir. Alimlər bunun səbəbini qidaların qan şəkərinə təsiri ilə izah edirlər.
Azpost.info bildirir ki, qida qəbul etdikdən sonra karbohidratlar qlükozaya çevrilərək qana keçir. Şəkərli və yüksək emal olunmuş qidalar qanda qlükozanın səviyyəsini sürətlə yüksəldir. Buna cavab olaraq mədəaltı vəzi çoxlu insulin hormonu ifraz edir. Nəticədə qan şəkəri qısa müddət sonra yenidən aşağı düşür və insan özünü ac hiss edir.
Harvard Universitetinin tədqiqatçıları müəyyən ediblər ki, yüksək qlisemik indeksə malik qidalar daha tez aclıq hissi yaradır. Bu qrupa ağ çörək, şəkərli içkilər, bəzi şirniyyatlar və emal olunmuş məhsullar daxildir.
Əksinə, zülal və liflə zəngin qidalar daha uzun müddət toxluq hissi yaradır. Məsələn, yumurta, paxlalılar, qoz-fındıq, balıq və tərəvəzlər həzmi yavaşlatdığı üçün enerji daha sabit şəkildə sərf olunur.
Araşdırmalar göstərir ki, səhər yeməyində zülalın artırılması gün ərzində qəlyanaltılara olan ehtiyacı azalda bilər. Bir təcrübədə yumurta ilə səhər yeməyi edən insanların gün ərzində daha az kalori qəbul etdiyi müəyyən olunub.
Maraqlı faktlardan biri də budur ki, yuxusuzluq aclıq hissinə təsir edir. Alimlər müəyyən ediblər ki, az yatan insanlarda aclıq hormonu olan qrelinin səviyyəsi artır, toxluq hissi yaradan leptinin səviyyəsi isə azalır. Buna görə də yuxusuz qalan insanlar daha çox yeməyə meylli olurlar.
Qidaların qəbul sürəti də vacibdir. Beynin toxluq siqnalını qəbul etməsi üçün orta hesabla 15-20 dəqiqə vaxt lazımdır. Sürətli yemək yeyən insanlar çox vaxt ehtiyaclarından artıq qida qəbul edirlər.
Dietoloqlar gündəlik qidalanmada lif, zülal və faydalı yağların balansını qorumağı tövsiyə edirlər. Bu, həm enerjinin sabit qalmasına, həm də tez-tez yaranan aclıq hissinin qarşısının alınmasına kömək edir.
Nəticədə aclıq hissi təkcə mədənin boş olması ilə deyil, qidaların tərkibi, yuxu rejimi və hormonal dəyişikliklərlə də sıx bağlıdır.
S.Aydın
