Avqust ayı Azərbaycanda istehlak bazarında qiymətlərin ən çox dəyişdiyi dövrlərdən biri hesab olunur. Bir tərəfdən yay mövsümünün sonuna yaxınlaşması, digər tərəfdən yeni tədris ilinə hazırlıq və qlobal bazarlardakı qiymət dəyişiklikləri həm ərzaq, həm də qeyri-ərzaq məhsullarının qiymətlərinə təsir göstərir.
Azpost.info-nun məlumatına görə, iqtisadçı ekspertlərin rəyləri və rəsmi statistik tendensiyalar göstərir ki, avqust ayında bəzi məhsul və xidmətlər bahalaşacaq, digərlərində isə mövsümi ucuzlaşma müşahidə olunacaq.
Məktəb bazarı qiymətləri artıracaq
Avqust ayında ən çox bahalaşması gözlənilən məhsul qrupu məktəb ləvazimatları və geyimlərdir.
Yeni dərs ilinin başlamasına bir neçə həftə qalmış bazarda tələb kəskin artır. Azərbaycanın bu məhsullar üzrə böyük ölçüdə idxaldan asılı olması qiymətlərin yüksəlməsinə təsir edən əsas amillərdən biri hesab olunur.
Xüsusilə dəftər və yazı ləvazimatları, məktəb çantaları, məktəb formaları, ayaqqabılar, elektron tədris aksesuarlarının qiymətində artım gözlənilir.
Ət niyə bahalaşa bilər?
Ekspertlərin fikrincə, avqust ayında ət və ət məhsullarında da qiymət artımı ehtimalı yüksəkdir.
Bunun əsas səbəbləri bunlardır:
heyvan yemi qiymətlərinin bahalaşması;
otlaq sahələrinin azalması;
heyvandarlıq təsərrüfatlarının xərclərinin artması;
kəsim qaydalarındakı dəyişikliklərin bazara təsiri.
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu amillər bazarda təklifi müəyyən qədər azalda və qiymətlərin yüksəlməsinə səbəb ola bilər.
İdxal məhsulları da bahalaşa bilər
Azərbaycan bazarında satılan bir sıra ərzaq məhsulları dünya bazarındakı qiymətlərdən birbaşa asılıdır.
Avqust ayında aşağıdakı məhsullarda cüzi bahalaşma proqnozlaşdırılır:
kərə yağı;
bitki yağları;
qənd və şəkər məhsulları;
şokolad;
çay;
qəhvə.
Ekspertlər bildirirlər ki, beynəlxalq bazarlarda daşınma və logistika xərclərinin artması daxili bazara adətən 1–2 ay gecikmə ilə təsir edir.
Bakıda kirayə mənzillər bahalaşacaq
Avqustun ikinci yarısından başlayaraq ali məktəblərə qəbul prosesi və tələbələrin paytaxta axını kirayə mənzil bazarında ənənəvi qiymət artımına səbəb olur. Əmlak bazarı üzrə mütəxəssislər hesab edirlər ki, xüsusilə metro stansiyalarına yaxın ərazilərdə kirayə qiymətləri 10–15 faiz arta bilər.
Tikinti materiallarında da artım gözlənilir
Yay mövsümü tikinti sektorunun ən aktiv dövrü olduğundan bəzi tikinti materiallarının qiymətində də bahalaşma müşahidə oluna bilər.
Bunlara sement, kərpic, taxta materialları, boya məhsulları daxildir.
Xaricə səyahət edənlər daha çox ödəyəcək
Avqust yay turizminin pik ayı hesab olunur. Bu səbəbdən, aviabiletlər, xarici tur paketləri, hotellər ilin digər ayları ilə müqayisədə daha yüksək qiymətə təklif olunur.
Hansı məhsullar ucuzlaşacaq?
Avqust ayı yerli kənd təsərrüfatı məhsullarının bol olduğu dövr olduğundan bəzi məhsulların qiymətində əksinə, enmə gözlənilir.
Mövsümi tərəvəzlər
Ən çox ucuzlaşacağı gözlənilən məhsullar:
pomidor;
xiyar;
badımcan;
bibər;
qarpız;
yemiş.
Məhsul bolluğu bazarda təklifin artmasına və qiymətlərin aşağı düşməsinə səbəb olur.
Yumurta
İsti hava şəraitində saxlanma müddətinin qısalması səbəbindən quşçuluq müəssisələri məhsulu daha sürətlə bazara çıxarmağa çalışır. Bu da yumurtanın qiymətində mövsümi ucuzlaşmaya səbəb ola bilər.
Kondisioner və soyuducular
Avqustun sonuna yaxın yay mövsümünün başa çatması ilə məişət texnikası mağazalarında, xüsusilə kondisioner və soyuduculara endirim kampaniyalarının başlaması gözlənilir.
Ekspertlər inflyasiya ilə bağlı nə deyir?
İqtisadçıların fikrincə, Azərbaycan ərzaq sənayesi bir sıra xammal məhsulları üzrə dünya bazarından asılı olaraq qalır. Buna görə də beynəlxalq birjalarda dənli bitkilər, bitki yağları və digər xammalın bahalaşması daxili bazarda da müəyyən müddətdən sonra hiss olunur. Bununla yanaşı, dövlətin yerli kənd təsərrüfatına verdiyi subsidiyalar və mövsümi məhsul bolluğu qiymət artımını müəyyən qədər balanslaşdırır.
Ekspertlər hesab edirlər ki, avqust ayında mövsümi tərəvəz və bostan məhsullarının ucuzlaşması ümumi inflyasiya səviyyəsinin sabit qalmasına və ya cüzi azalmasına kömək edə bilər.
Avqust ayında bazarda fərqli tendensiyalar müşahidə olunacaq. Məktəb ləvazimatları, ət məhsulları, kirayə mənzillər və bəzi idxal mallarında bahalaşma gözlənilsə də, yerli tərəvəzlər, bostan məhsulları və yumurta kimi məhsulların ucuzlaşması istehlakçıların xərclərini müəyyən qədər kompensasiya edə bilər.
İqtisadçılar istehlakçılara xüsusilə məktəb alış-verişini və iri həcmli alışları son günlərə saxlamamağı, mövsümi məhsullardan isə maksimum istifadə etməyi tövsiyə edirlər.
S.Abdulla
