Kosmosdan baxdıqda Yer planetini xatırladan parlaq mavi rəngə malik HD 189733b ekzoplaneti əslində son dərəcə təhlükəli mühitə sahibdir. Alimlərin qənaətinə görə, bu qaz nəhənginin atmosferində ərimiş silikat hissəciklərindən ibarət “şüşə yağışı” əmələ gələ bilər.
Azpost.info xəbər verir ki, bu barədə Space Daily məlumat yayıb.
HD 189733b Yer kürəsindən təxminən 63 işıq ili uzaqlıqda yerləşir və “isti Yupiterlər” sinfinə aid qaz nəhəngidir. Planet 2005-ci ildə kəşf edilib və ulduzunun qarşısından mütəmadi keçdiyi üçün astronomlar tərəfindən ən çox öyrənilən ekzoplanetlərdən hesab olunur.
Kosmik “Hubble” teleskopunun müşahidələri zamanı alimlər maraqlı fakt müəyyən ediblər. Planet ulduzunun arxasında gizlənərkən sistemdən gələn mavi işığın digər rənglərlə müqayisədə daha çox azalması onun parlaq mavi rəngə malik olduğunu göstərib.
Lakin bu rəng Yer kürəsində olduğu kimi okeanlardan qaynaqlanmır. Astronomların fikrincə, atmosferin yuxarı qatlarında olan silikat hissəcikləri işığı səpələdiyi üçün planet mavi görünür.
Atmosferdə “şüşə yağışı” yağa bilər
Planetin gündüz tərəfində temperatur 1000 dərəcədən çoxdur. Belə şəraitdə silikat mineralları əriyərək mikroskopik şüşə damcılarına çevrilə bilər.
Alimlər hesab edirlər ki, bu hissəciklər son dərəcə güclü küləklərin təsiri ilə demək olar ki, üfüqi istiqamətdə hərəkət edir və buna görə də burada qeyri-adi “şüşə yağışı” baş verə bilər.
Hesablamalara əsasən, HD 189733b-də küləyin sürəti saatda 7200 kilometrə, bəzi modellərə görə isə 8600 kilometrdən də yuxarıya çata bilər.
Hələlik fərziyyədir
Tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, “şüşə yağışı” hipotezi atmosferin temperaturu, kimyəvi tərkibi və buludların xüsusiyyətlərini nəzərə alan kompüter modellərinə əsaslanır. Planetə heç bir kosmik aparat göndərilmədiyindən bu proses birbaşa müşahidə edilməyib.
HD 189733b öz ulduzuna cəmi 4,7 milyon kilometr məsafədə yerləşir və onun ətrafında tam dövrəni təxminən 2,2 Yer günü ərzində tamamlayır. Planet cazibə qüvvəsinin təsiri nəticəsində həmişə eyni tərəfi ulduza baxdığından bir hissəsində daimi gündüz, digər hissəsində isə əbədi gecə hökm sürür.
Astronomlar bildirirlər ki, ölçüsünə görə Yupiterdən bir qədər böyük olan bu qaz nəhəngində bərk səth yoxdur və həyat üçün əlverişli şərait mövcud deyil. Onun Yerə bənzəyən parlaq mavi görünüşü isə yalnız optik effekt hesab olunur.
