Yay aylarında yüksək temperatur təkcə insanı yorğun salmır, ürək-damar sisteminin işini də ağırlaşdıra bilər. İsti hava zamanı orqanizm bədən temperaturunu azaltmaq üçün daha çox qanı dərinin səthinə yönəldir, ürək isə qan dövranını qorumaq üçün daha sürətli işləməyə başlayır. Buna görə xüsusilə yaşlı insanlar, ürək-damar problemi olanlar və yüksək temperaturda uzun müddət qalan şəxslər daha diqqətli olmalıdır.
İsti havada ürəyə nə baş verir?
Temperatur yüksəldikdə orqanizm istiliyi xaric etmək üçün dəridəki qan damarlarını genişləndirir. Nəticədə ürək daha çox qan dövran etdirməli olur. Eyni zamanda tərləmə artır və bədən su və duz itirir.
Maye itkisi qanın həcminin azalmasına səbəb ola bilər. Bu zaman ürəyin orqanları kifayət qədər qanla təmin etməsi çətinləşə, nəbz sürətlənə və təzyiqdə dəyişikliklər yarana bilər.
Xüsusilə uzun müddət günəş altında qalmaq, fiziki iş görmək və ya idman etmək bu yükü daha da artırır.
Kimlər daha risklidir?
İsti havada aşağıdakı qrupların daha ehtiyatlı olması tövsiyə olunur:
Yaşlı insanlar. Yaş artdıqca orqanizmin temperatur dəyişikliklərinə uyğunlaşma qabiliyyəti zəifləyə bilər. Susuzluq hissinin əvvəlki qədər güclü olmaması da maye çatışmazlığı riskini artırır.
Ürək-damar xəstəliyi olanlar. Ürək çatışmazlığı, koronar arteriya xəstəliyi və digər ürək problemləri olan insanlarda əlavə qan dövranı yükü daha ciddi nəticələr yarada bilər.
Yüksək təzyiqi olanlar. İsti hava bəzi insanlarda damarların genişlənməsi səbəbindən təzyiqin aşağı düşməsinə, digər hallarda isə temperatur, susuzlaşma və dərmanların təsirindən təzyiq dəyişkənliyinə səbəb ola bilər.
Diabeti olan şəxslər. İsti hava və susuzlaşma qan şəkərinin idarə olunmasını çətinləşdirə bilər.
Açıq havada çalışanlar və idmançılar. Günün isti saatlarında fiziki fəaliyyət həm maye itkisini, həm də ürəyin yükünü əhəmiyyətli dərəcədə artırır.
Təhlükə siqnallarını tanımaq vacibdir
İsti havada sadə yorğunluqla ciddi istilik problemini ayırmaq önəmlidir. Güclü halsızlıq, başgicəllənmə, ürəkbulanma, həddindən artıq tərləmə, baş ağrısı və əzələ qıcolmaları istiliklə əlaqəli pozuntuların əlaməti ola bilər.
Sinədə ağrı və ya sıxılma, nəfəs darlığı, huşun itməsi, güclü ürəkdöyünmə və ya çaşqınlıq isə daha ciddi vəziyyətin göstəricisi ola bilər. Belə hallarda tibbi yardım gecikdirilməməlidir.
Ürəyi istidən necə qorumaq olar?
Ən sadə, amma effektiv tədbirlərdən biri kifayət qədər maye qəbul etməkdir. Susamağı gözləmədən su içmək, xüsusilə isti havada uzun müddət açıq havada qalarkən maye qəbulunu artırmaq vacibdir.
Günün ən isti saatlarında ağır fiziki fəaliyyətdən mümkün qədər uzaq durmaq, sərin və kölgəli yerlərə üstünlük vermək lazımdır. Açıq havaya çıxarkən yüngül və hava keçirən geyimlərdən istifadə etmək də bədənin istilik yükünü azaltmağa kömək edir.
Alkoqollu içkilər və həddindən artıq kofeinli içkilər isə isti havada maye balansına mənfi təsir göstərə bilər.
Ürək və ya təzyiq dərmanı qəbul edən şəxslər isə həkim məsləhəti olmadan dərmanın dozasını dəyişməməlidir. Bəzi preparatlar orqanizmin maye və təzyiq tənzimlənməsinə təsir göstərə bildiyindən, isti hava şəraitində fərdi tövsiyə lazım ola bilər.
Əsas məsələ
İsti hava sağlam insan üçün də orqanizmə əlavə yük yaradır. Ürək-damar sistemi ilə bağlı problemi olanlarda isə bu yük daha ciddi ola bilər. Buna görə yay aylarında xüsusilə günün qızmar saatlarında uzun müddət günəş altında qalmaqdan, ağır fiziki fəaliyyətdən və susuzlaşmadan qorunmaq vacibdir.
İstidə ürəyi qorumağın əsas qaydası sadədir: su balansını qoruyun, həddindən artıq qızmayın, bədənin xəbərdarlıqlarına laqeyd yanaşmayın.
