Adi pomidorların tərkibində mədə xərçənginin inkişafı ilə əlaqəli proseslərə təsir göstərə bilən maddələr ola bilər. Lakin söhbət hələ insanlar üçün xəstəliyin sübut edilmiş profilaktikası və ya müalicəsindən getmir. Pomidorun xərçəngə qarşı xüsusiyyətləri laboratoriya şəraitində araşdırılıb.
İtaliyalı alimlər bütöv pomidorlardan əldə edilən ekstraktları tədqiq ediblər və onların şiş hüceyrələrinə təsirinin yalnız pomidorun ən məşhur komponentlərindən biri olan likopenlə izah edilə bilməyəcəyini müəyyənləşdiriblər. Nəticənin meyvələrdəki müxtəlif maddələrin məcmu təsiri ilə əlaqəli olduğu məlum olub.
Xərçəng hüceyrələrində nə baş verib?
Təcrübələr zamanı pomidorun bəzi sortlarından əldə edilən ekstraktların mədə xərçəngi hüceyrələrinin çoxalmaq və yayılmaq qabiliyyətini zəiflətdiyi müəyyən olunub.
Tədqiqatçılar hüceyrə tsiklində də dəyişikliklər aşkar ediblər. Bu dəyişikliklər hüceyrələrin bölünməsinə nəzarətdə iştirak edən retinoblastoma zülalları ailəsinə də təsir edib. Eyni zamanda apoptoz – zədələnmiş və ya artıq ehtiyac duyulmayan hüceyrələrin proqramlaşdırılmış şəkildə məhv olması prosesi – aktivləşib.
Məhz bu təsirlərin birləşməsi pomidor ekstraktının müşahidə olunan şişəleyhinə təsirinin mümkün izahlarından biri kimi qiymətləndirilir.
Məsələ yalnız likopendə deyil
Nəticə başqa bir səbəbdən də əhəmiyyətlidir. Pomidorlar sağlamlıq üçün potensial faydaları baxımından əsasən antioksidant xüsusiyyətlərə malik bitki piqmenti olan likopenlə əlaqələndirilir.
Lakin laboratoriya məlumatları göstərir ki, məhsulun tərkibindəki yalnız bir “əsas” faydalı maddəni ayırmaq mənzərəni həddindən artıq sadələşdirə bilər. Bütöv məhsulun tərkibindəki müxtəlif birləşmələr bir-biri ilə qarşılıqlı təsirə girərək yalnız bir komponentin verə bilmədiyi nəticəni yarada bilər.
Bundan başqa, təsirin pomidorun növündən asılı olaraq dəyişdiyi müəyyən edilib. Bu isə onların kimyəvi tərkibinin mümkün əhəmiyyətinə işarə edir.
Pomidoru hələ xərçəng dərmanı hesab etmək olmaz
Əldə olunan nəticələr pomidor yeməyin mədə xərçəngini sağalda biləcəyi və ya onun yaranmasının qarşısını zəmanətlə ala biləcəyi anlamına gəlmir. Ekstraktın laboratoriyada birbaşa xərçəng hüceyrələrinə təsiri ilə məhsulun insan tərəfindən qəbulundan sonra orqanizmdə baş verən proseslər arasında ciddi fərq var.
Növbəti mərhələdə aşkar edilmiş mexanizmin daha ətraflı öyrənilməsi və təsirin daha mürəkkəb bioloji şəraitdə də qorunub-qorunmadığının yoxlanılması nəzərdə tutulmalıdır.
