Beynəlxalq alimlər qrupu yunlu mamontların DNT-sini analiz edərək qədim insanların ov vərdişləri ilə bağlı maraqlı nəticəyə gəlib. Araşdırma göstərib ki, Buz dövrü insanlarının düşərgələrində tapılan mamont qalıqlarının böyük hissəsi dişi heyvanlara məxsusdur.
Araşdırmanın nəticələri Earth.com nəşrində dərc olunub.
Tədqiqat zamanı alimlər dişlərdən, sümüklərdən və mamont dişlərinin (fil dişi) qalıqlarından əldə edilən 521 yunlu mamontun DNT nümunəsini araşdırıblar. Onlardan 448-nin cinsi ilk dəfə müəyyən edilib.
Müqayisə göstərib ki, təbii şəraitdə ölmüş mamontların qalıqları arasında əsasən erkəklər üstünlük təşkil edir. Lakin 20-30 min il əvvəlki insan məskənlərində aşkar olunan kütləvi mamont qalıqlarının əksəriyyəti dişi mamontlara məxsus olub. Bu tendensiya həm Avropa, həm də Asiya ərazilərində eyni şəkildə müşahidə edilib.
Niyə məhz dişi mamontlar?
Alimlər bunun bir neçə mümkün izahını irəli sürürlər.
Mütəxəssislərin fikrincə, dişi mamontlar müasir fillər kimi ailə sürüləri şəklində yaşayır və hər il eyni miqrasiya marşrutlarından istifadə edirdilər. Bu isə qədim ovçulara onların hərəkətini əvvəlcədən proqnozlaşdırmağa və pusqu qurmağa imkan verirdi.
Bundan başqa, dişi mamontlar iri erkəklərlə müqayisədə daha kiçik ölçülü olduqları üçün onların ovlanması daha az riskli hesab edilə bilərdi. Bununla belə, alimlər qeyd edirlər ki, balalarını qoruyan sürülər kifayət qədər təhlükəli idi və buna görə də yalnız ölçü amili bu seçimi tam izah etmir.
Ovun izləri qalıqlarda aşkar edilib
Araşdırma zamanı sümüklərdə daş nizələrin ucluqları, həmçinin heyvan cəsədlərinin parçalanmasını göstərən kəsik izləri aşkarlanıb. Bu tapıntılar mamontların insanlar tərəfindən məqsədli şəkildə ovlandığını təsdiqləyir.
Alimlər növbəti mərhələdə mamontların yaşını, miqrasiya yollarını və daha çox DNT nümunəsini araşdırmağı planlaşdırırlar. Məqsəd qədim insanların dişi mamontları şüurlu şəkildə seçib-seçmədiyini, yoxsa bunun heyvanların davranışı ilə bağlı təbii nəticə olduğunu dəqiq müəyyənləşdirməkdir.
