sevgi
Alimlər müxtəlif məhəbbət növləri zamanı baş verən sinir fəaliyyətini tədqiq edərək, valideynlər uşaqlarına məhəbbət göstərdikdə beyin ən aktiv şəkildə reaksiya verir. AzPost xəbər verir ki, tədqiqat Cerebral Cortex jurnalında dərc olunub.
Alimlər sevginin hansı növlərini araşdırıblar?
Funksional maqnit rezonans tomoqrafiyasından (fMRT) istifadə edən elm adamları romantik tərəfdaşa, uşaqlara, dostlara, qəriblərə, ev heyvanlarına və təbiətə sevgi təcrübəsi zamanı baş verən sinir fəaliyyətini araşdırdılar. Nəticələr göstərdi ki, beyin bu sevgi növlərinin hər birinə fərqli reaksiya verir və bu, müxtəlif bağlanma formaları tərəfindən aktivləşdirilən unikal sinir yollarını göstərir.
Elm adamları hesab edirlər ki, tədqiqat sevginin bəzi formalarının niyə digərlərindən daha güclü və ya daha emosional hiss edildiyini izah edə bilər, həmçinin insan bağlılığının təbiətini dərk etməyə kömək edə bilər.
Finlandiyadakı Aalto Universitetinin Beyin və Ağıl Laboratoriyasının tədqiqatçısı Pärttyli Rinne deyir ki, on ildən artıqdır ki, sevgi anlayışı üzərində işləyir. ” Mən məhəbbəti həm şəxsən, həm də mədəni baxımdan ən mühüm insan fenomenlərindən biri hesab edirəm. Bununla belə, sevgi elmi ictimaiyyətdə kifayət qədər öyrənilməmiş bir mövzu olaraq qalır. Nifrət, zorakılıq və müharibə kimi mənfi sosial hadisələrin geniş yayılmasını nəzərə alsaq, məhəbbət də qlobal insan birliyi tərəfindən hələ də zəif başa düşülür”.
Tədqiqat necə aparılıb?
Tədqiqatda uşaqları olan 55 nəfər iştirak edib və onların yarısının da ev heyvanları olub. Onlar qısa hekayələr vasitəsilə iştirakçılarda müxtəlif əşyalara sevgi hissləri oyatmağa çalışıblar. Hər bir hekayə gündəlik vəziyyəti təsvir etdi və “övladını sevirsən” və ya “təbiəti sevirsən” kimi emosional bir ifadə ilə bitib. Tədqiqatçılar beyin fəaliyyətini ölçmək üçün beynin MRT skanlarından istifadə edərək, iştirakçılar deyilənlər və təsəvvür edilən təsvirlər haqqında fikirləşiblər.
Alimlər sevginin 6 növü ilə bağlı hansı nəticələrə gəliblər?
Valideynlərin uşaqlarına olan sevgisi ən sıx beyin fəaliyyətini yaradır. “Valideyn sevgisi ilə beynin mükafatlandırma sisteminin dərin hissələri aktivləşir. Belə intensiv beyin fəaliyyəti heç bir sevgi növü ilə müşahidə olunmayıb”, – deyə Pärttyuli Rinneyə izah edib.
Beyin fəaliyyəti baxımından valideyn sevgisini romantik sevgi izləyir
Sevginin bu forması həm də beynin mükafat sistemini, o cümlədən həzz, motivasiya və gücləndirmə ilə əlaqəli sahələri aktivləşdirir. Buraya həmçinin beyin sapının bədən oyanması və emosional tənzimlənməsi ilə əlaqəli hissələri də daxil idi ki, bu da onların intensiv emosional təbiətini gücləndirir.
Ancaq dostlara olan sevgi mükafat sistemini daha az dərəcədə aktivləşdirdi. Sosial idrakla bağlı beynin əsas sahələrinin aktivləşməsi də romantik və ya valideyn sevgisi zamanı olduğu qədər güclü olmayıb.
Ev heyvanlarına gəlincə, insanın beyin fəaliyyəti onun ev heyvanı olub-olmamasını müəyyən edə bilər
Köpək və pişik sahibləri üçün heyvanlara olan sevgi, insanlara olan sevgiyə neyron olaraq bənzəyir. Onlar dördayaqlı dostları müşayiət etməyənlərə nisbətən beynin sosial idrakla əlaqəli sahələrində daha çox aktivləşmə göstərdilər.
