Son illərdə Daxili İşlər Nazirliyi tərəfindən pnevmatik silahların ölkəyə kütləvi gətirilməsi və rəsmi mağazalarda satışı məhdudlaşdırılıb.
Azpost.info bildirir ki, Azərbaycanda pnevmatik silahın əldə edilməsi üçün xüsusi icazə tələb olunmur.
Bəs bu idxal qadağası nə ilə bağlıdır?
Araşdırma göstərir ki, Azərbaycanda pnevmatik silahların rəsmi satışının və ölkəyə idxalının məhdudlaşdırılması birbaşa ictimai təhlükəsizliyin qorunması və cinayətkarlığın qarşısının alınması məqsədi daşıyır. Qanunvericilikdə bu növ silahlara xüsusi icazə tələb olunmasa da, Daxili İşlər Nazirliyi (DİN) və digər hüquq-mühafizə orqanları real təcrübədə yaranan ciddi risklərə görə bu nəzarəti sərtləşdirilib.
Məhdudiyyətin bir neçə səbəbi var.
Müasir pnevmatik tapançalar xarici görünüşünə, çəkisinə və materialına görə real döyüş silahlarından (məsələn, “Makarov” və ya “Glock” tipli tapançalardan) demək olar ki, fərqlənmir. Cinayətkarlar və ya xuliqanlıq niyyəti olan şəxslər bu bənzərlikdən istifadə edərək ictimai yerlərdə soyğunçuluq, hədə-qorxu və qorxu yaratmaq məqsədilə istifadə edirlər. Qurban və ya polis onun həqiqi, yoxsa pnevmatik silah olduğunu vizual olaraq ayıra bilmədiyi üçün bu, ağır fəsadlara yol açır.
Bundan başqa pnevmatik silahlar- xüsusilə metal qırma güllə ilə atəş açanlar yaxın məsafədən insan sağlamlığı üçün ciddi təhlükə yaradır. Təcrübədə bu silahlarla insanların gözünün çıxarılması, ağır bədən xəsarətləri alması və ya bədənə daxil olan güllənin cərrahiyyə yolu ilə çıxarılması halları qeydə alınıb. Hədəf idman və ya əyləncə olsa da, ehtiyatsızlıq və ya qəsdən istifadə travmalara səbəb olur.
Həmçinin qeydiyyat və izləmə çətinliyi də səbəblər sırasındadır. Odlu silahlardan atəş açıldıqda giliz və güllə üzərində qalan izlərlə (ballistik ekspertiza) silahın sahibini tapmaq mümkündür. Lakin pnevmatik silahlarda yivsiz lülə və standart metal kürəciklər istifadə olunduğu üçün atəş açan silahı ballistik yolla müəyyən etmək qeyri-mümkündür. Bu da törədilən xuliqanlıq əməllərinin açılmasını çətinləşdirir.
Xüsusi sənəd və icazə tələb olunmadığı üçün gənclər və yeniyetmələr arasında bu silahları fərdi güc nümayişi, sosial şəbəkələrdə video çəkmək və ya qeyri-qanuni “atışma” oyunları üçün almaq tendensiyası yaranmışdı. Dövlətin ümumi siyasəti isə cəmiyyətdə qanunsuz silah dövriyyəsinin və zorakılıq meyllərinin qarşısını tamamilə almaqdır.
Hazırda vəziyyət necədir?
DİN-in Baş İctimai Təhlükəsizlik İdarəsinin nəzarəti altında rəsmi ov və idman mağazalarına bu növ silahların kütləvi gətirilməsi dayandırılıb. Mağazalarda qalan və ya idman təyinatlı pnevmatik vasitələr isə çox ciddi şəkildə, yalnız xüsusi lisenziyalı subyektlərə və tam qeydiyyata alınmaqla satıla bilər
Qeyd edək ki, “Xidməti və mülki silah haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa əsasən, pnevmatik silahlar yalnız 18 yaşına çatmış vətəndaşlara satıla bilər. Silah rəsmi ticarət müəssisələrindən yalnız şəxsiyyət vəsiqəsi təqdim edilməklə alınır. Mağaza alıcı barədə müvafiq qeydiyyat aparır.
Bu növ silahlar mülki silah qrupuna daxildir və əsasən idman və ya əyləncə məqsədilə istifadə olunur. Xüsusi icazə tələb olunmasa da, pnevmatik tapança və ya tüfənglərin ictimai yerlərdə açıq şəkildə gəzdirilməsinə və daşınmasına icazə verilmir. Pnevmatik silahla hər hansı bir şəxsə xəsarət yetirildikdə, xuliqanlıq edildikdə və ya digər qanunsuz əməllər törədildikdə şəxs birbaşa cinayət məsuliyyəti daşıyır.
Samir Abdulla
