Skip to content
cropped-cropped-logo.png

Analitik İnternet Portalı

Primary Menu
  • Siyasət
  • Dünya
  • Müsahibə
  • İqtisadiyyat
  • Araşdırma
  • Gündəm
  • İdman
  • Media
  • Şou Biznes
  • Sosial
  • Redaksiya Siyasəti
Light/Dark Button
  • Maraqlı

Gecə işləyənlər üçün maraqlı kəşf –

User 12 Avqust 2026 - 10:12 (Last updated: 12 Avqust 2026 - 10:12)
isiq parlaq

Güclü işıq gecə işləyərkən beynin diqqəti və ayıqlığı qorumasına kömək edə bilər.

Azpost.info bildirir ki, bu nəticə “Scientific Reports” jurnalında dərc olunan meta-analizdə ortaya çıxıb.

Alimlər gecə növbəsini təqlid edən şəraitdə işıq terapiyasının koqnitiv funksiyalara təsirini araşdıran 16 tədqiqatın nəticələrini təhlil ediblər. Araşdırmalarda ümumilikdə 311 nəfər iştirak edib.

İştirakçılar 1056–10 000 lüks intensivlikdə parlaq işığa məruz qoyulub. Nəzarət qrupları isə daha zəif işıqlandırılan şəraitdə saxlanılıb.

Ümumilikdə parlaq işıq qəbul edən iştirakçılar nəzarət qrupundakı insanlarla müqayisədə koqnitiv testlərdə daha yaxşı nəticələr göstəriblər. Ən nəzərəçarpan təsir ayıqlıq, diqqət və reaksiya sürətində müşahidə olunub.

Parlaq işıq diqqəti necə dəyişir?

İştirakçıların birbaşa işıq terapiyası zamanı qiymətləndirildiyi araşdırmalarda güclü işıq ümumi koqnitiv fəaliyyəti yaxşılaşdırıb. Bununla yanaşı, icraedici funksiyalarda da müsbət dəyişikliklər qeydə alınıb. Bura diqqəti cəmləmək, məlumatı emal etmək və mürəkkəb tapşırıqları yerinə yetirmək qabiliyyəti daxildir.

Bəzi göstəricilərdə müsbət təsir işığa məruz qalma başa çatdıqdan sonra da davam edib. Xüsusilə ayıqlıq, diqqət və reaksiya sürətinin yaxşılaşdığı müşahidə olunub.

Ən nəzərəçarpan nəticələr psixomotor ayıqlıq testlərində əldə edilib. Bu, qarşıya çıxan siqnallara mümkün qədər tez reaksiya vermək qabiliyyətidir və gecə işləyən insanlar üçün xüsusilə vacib hesab olunur.

Daha çox işıq daha yaxşı nəticə demək deyil

Araşdırmanın ən maraqlı nəticələrindən biri isə budur: daha çox işıq mütləq daha yaxşı nəticə vermir. Testdən əvvəl işığa məruz qalmanın ümumi müddəti nə qədər uzun olubsa, bəzi müsbət təsirlər bir o qədər zəifləşib.

Alimlər həmçinin “tərs U” prinsipinə uyğun mümkün əlaqə aşkar ediblər. Buna görə orta səviyyəli işıq təsiri həddindən artıq güclü və ya uzunmüddətli təsirdən daha effektiv ola bilər.

Lakin müəlliflər bunun hələlik yalnız hipotez olduğunu vurğulayırlar. Buna görə gecə işləri üçün optimal işıq səviyyəsini və təsir müddətini müəyyənləşdirmək hələ mümkün deyil.

Nəticələr hamıya aid edilə bilərmi?

Tədqiqatçıların fikrincə, nəticələri bütün gecə növbəsi işçilərinə birbaşa şamil etmək hələ tezdir. Araşdırma iştirakçılarının əksəriyyəti gənclər olub. Onların orta yaşı təxminən 24 təşkil edib, iştirakçıların 78 faizi kişi olub.

Bundan başqa, 16 araşdırmanın yalnız 6-sı randomizə edilmiş nəzarətli sınaq olub. Eksperimentlərin keçirildiyi şərait də hər zaman real gecə işinə tam uyğun gəlməyib. Bununla belə, nəticələr göstərir ki, düzgün seçilmiş parlaq işıq gecə işləyən zaman diqqəti və ayıqlığı qorumağa kömək edə bilər.

Alimlər gecə növbələri üçün hansı işıq səviyyəsinin, hansı saatlarda və nə qədər müddət ərzində tətbiq edilməsinin daha effektiv olduğunu müəyyənləşdirmək üçün əlavə araşdırmalara ehtiyac olduğunu bildirirlər.

Sunay

AzPost.az

Post navigation

Previous: Rusiyanın kurort şəhərləri PUA hücumuna məruz qaldı:
Next: Ölkədə yaşa görə sosial müavinət alanların sayı açıqlandı

Oxşar xəbərlər

yuxu
  • Maraqlı

Qışda səhərlər bu 7 vərdişdən uzaq durun – sağlamlığınıza zərər verə bilər

User 17 Noyabr 2026 - 18:40
suni intelekt
  • Maraqlı

Süni intellektin elektrik sərfiyyatı azala bilər- Alimlərdən yeni texnologiya

User 17 Noyabr 2026 - 17:28
Pəhriz
  • Maraqlı

Bu göstərici insanı yanılda bilər – Artıq çəki necə qiymətləndirilməlidir?

User 17 Noyabr 2026 - 17:18

xƏBƏR

yuxu
  • Maraqlı

Qışda səhərlər bu 7 vərdişdən uzaq durun – sağlamlığınıza zərər verə bilər

User 17 Noyabr 2026 - 18:40
Qış aylarında səhərlər yuxudan oyanmaq və isti evdən soyuq havaya çıxmaq orqanizm üçün əlavə sınağa çevrilə bilər....
Read more about Qışda səhərlər bu 7 vərdişdən uzaq durun – sağlamlığınıza zərər verə bilər
Camış əti və süni kürü… 41 şadlıq sarayında ciddi nöqsanlar aşkarlandı Toy
  • Sosial

Camış əti və süni kürü… 41 şadlıq sarayında ciddi nöqsanlar aşkarlandı

User 17 Noyabr 2026 - 18:18
Bakcell gənclər üçün növbəti süni intellekt hakatonunu keçirib ƏSAS FOTO 800x500 (15)
  • Media

Bakcell gənclər üçün növbəti süni intellekt hakatonunu keçirib

User 17 Noyabr 2026 - 18:11
Güzəştli mənzili kimlər ala bilər? -Hüququ olan şəxslərin tam siyahısı menzil dizayn
  • Baş Yazı

Güzəştli mənzili kimlər ala bilər? -Hüququ olan şəxslərin tam siyahısı

User 17 Noyabr 2026 - 17:48
İlham Əliyev Almaniyanın xarici işlər nazirini qəbul edib ilham alman xin
  • Siyasət

İlham Əliyev Almaniyanın xarici işlər nazirini qəbul edib

User 17 Noyabr 2026 - 17:38
  • Haqqımızda
  • Əlaqə
Copyright © Bütün hüquqlar qorunur | ReviewNews by AF themes.