Xalq arasında göz səyriməsi (göz qapağının qeyri-iradi titrəməsi və ya oynaması) haqqında onlarla inanc mövcuddur. “Sağ gözüm səyridi xeyirdir, sol gözüm səyridi şərdir” deyib keçənlər çoxdur. Lakin elmi təbabət bu məsələyə tamamilə fərqli pəncərədən baxır.
Tibb elmində göz qapağı əzələlərinin bu cür qeyri-iradi, təkrarlanan sıxılmasına miokimi deyilir. Çox vaxt bir neçə saniyə və ya dəqiqə davam edən bu hal bəzən günlərlə, hətta həftələrlə təkrarlanaraq insanı ciddi şəkildə narahat edə bilir.
Bəs göz səyriməsinin real tibbi səbəbləri nələrdir?
Azpost.info tibb mütəxəssislərinin rəylərinə əsaslanaraq məsələnin elmi izahını təqdim edir.
Göz qapaqlarını oynadan 4 əsas tibbi faktor
Göz ətrafındakı incə əzələlər və sinir ucları bədənimizdəki ümumi disbalansa qarşı son dərəcə həssasdır. Miokiminin yaranmasında əsas rol oynayan amillər bunlardır:
Xroniki yorğunluq və yuxusuzluq: Əgər sutkalıq yuxu rejiminiz 6 saatdan azdırsa və ya uzun müddətdir kompüter arxasında fasiləsiz işləyirsinizsə, göz əzələləri həddindən artıq gərginləşir. Sinir impulsları nizamsız ötürülür və bu da qeyri-iradi titrəməyə səbəb olur.
Kofein və alkoqolun ifrat qəbulu: Gün ərzində 3 fincandan çox tünd qəhvə və ya enerji içkiləri qəbul etmək bədəndə stimullaşdırıcı effekti artırır. Kofein sinir sistemini həyəcanlandıraraq birbaşa göz qapağındakı mikroskopik əzələləri hərəkətə gətirir.
Maqnezium və B qrupu vitaminlərinin çatışmazlığı: Maqnezium bədəndə əzələlərin boşalmasını və sinir keçiriciliyini tənzimləyən ən vacib mineraldır. Qanda maqnezium və B12 vitamini səviyyəsi düşdükdə, ilk siqnal verən nahiyələrdən biri məhz göz ətrafı olur.
Göz quruluğu və allergiya: Xüsusilə yay aylarında kondisionerli otaqlarda uzun müddət qalmaq gözün selikli qişasını qurudur. Quruluq və ya allergik faktorlar nəticəsində gözün qırpılma instinkti pozulur və bu, əzələ qıcolmasına (miokimiyaya) zəmin hazırlayır.
Ev şəraitində bu problemi necə həll etməli?
Əgər göz səyriməsi yeni başlayıb və gün ərzində arabir təkrarlanırsa, həyat tərzində edilən bir neçə sadə dəyişikliklə problemi tamamilə aradan qaldırmaq mümkündür:
“20-20-20” qaydası: Kompüter və ya smartfonla işləyərkən hər 20 dəqiqədən bir ekranı bağlayın və 20 saniyə ərzində 20 fut (təxminən 6 metr) uzaqlıqdakı bir nöqtəyə baxaraq göz əzələlərinizi rahatladın.
İsti kompres: Göz qapağının üzərinə ilıq (isti yox) suya batırılmış pambıq qoyaraq 5-10 dəqiqə saxlamaq həmin nahiyədə qan dövranını yaxşılaşdırır və əzələ spazmını götürür.
Kofein pəhrizi: Gözünüzün səyriməsi tam dayanana qədər qəhvə, tünd çay və şokolad qəbulunu minimuma endirin, bol su için.
Hansı halda dərhal həkimə getmək lazımdır?
Göz səyriməsi 90% hallarda zərərsiz olsa da, bəzən daha ciddi nevroloji xəstəliklərin (məsələn, üz sinirinin iflici, blefarospazm və ya paroksizmal hemi-spazm) ilkin xəbərçisi ola bilər.
Əgər səyrimə 2 həftədən çoxdur ki, fasiləsiz davam edirsə, göz qapağı o dərəcədə bərk sıxılır ki, gözünüz tamamilə qapanır və onu açmaqda çətinlik çəkirsinizsə, titrəmə yalnız göz qapağı ilə məhdudlaşmır, üzün digər nahiyələrinə (yanaq, dodaq kənarı) yayılırsa, gözdə qızartı, iltihab, şişkinlik və ya görmə qabiliyyətinin zəifləməsi müşahidə olunursa vaxt itirmədən həkim-nevropatoloqa müraciət etməlisiniz.
Bədənimiz heç bir hərəkəti səbəbsiz etmir. Gözünüzün səyriməsi əslində sizə “çox yorulmusan, bir az dincəl, mənə maqnezium və yuxu ver” deyən rəqəmsal bir bioloji siqnaldır.
