İnsanların Aya ilk dəfə 1969-cu ildə ayaq basmasından 50 ildən çox vaxt keçib. Buna baxmayaraq, “Ayda insan olmayıb, bütün görüntülər saxtalaşdırılıb” iddiaları zaman-zaman yenidən gündəmə gəlir. Bəs Apollon proqramının insanlı Ay uçuşlarını təsdiqləyən hansı real sübutlar var?
Məsələ yalnız 1969-cu ildə çəkilmiş foto və videolardan ibarət deyil. Apollon missiyalarından Yerə gətirilən Ay süxurları, Ay səthində qalan avadanlıqlar, sonrakı kosmik aparatların çəkdiyi görüntülər, lazer reflektorları və radio siqnallarının müstəqil şəkildə izlənməsi bir-birindən fərqli sübut xətti yaradır.
1. Aydan Yerə 382 kiloqram süxur gətirilib
Azpost.info “Astronomiya” jurnalına istinadən bildirir ki, insanların Aya getdiyini göstərən ən güclü dəlillərdən biri Apollon missiyaları zamanı Ay səthindən götürülərək Yerə gətirilmiş 382 kiloqram süxur və torpaq nümunəsidir.
Bu nümunələr Yer üzündəki adi süxurlardan fərqlənən xüsusiyyətlərə malikdir. Onlar müxtəlif ölkələrdə alimlər tərəfindən onilliklər ərzində araşdırılıb.
Burada əsas məsələ nümunələrin sadəcə mövcud olması deyil. Onların kimyəvi və izotop xüsusiyyətləri, formalaşma tarixləri və Günəş sisteminin digər materiallarından fərqləndirən xüsusiyyətləri geniş elmi tədqiqatların mövzusuna çevrilib.
Bütün bu nümunələrin əvvəlcədən Yer üzündə hazırlanması və müxtəlif laboratoriyalarda aparılan araşdırmaların bunu aşkar etməməsi son dərəcə mürəkkəb bir saxtakarlıq ssenarisi tələb edərdi.
2. Ayda astronavtların izi və avadanlıqları qalıb
Apollon missiyaları başa çatdıqdan sonra Ay səthi tərk edilməyib.
Astronavtların istifadə etdiyi elmi cihazların bir hissəsi, eniş modullarının bəzi qalıqları və digər avadanlıqlar hələ də Ay səthindədir.
Daha mühüm məqam isə sonrakı illərdə Ayın orbitinə göndərilən kosmik aparatların bu əraziləri yenidən müşahidə etməsidir.
Orbital aparatların çəkdiyi yüksək keyfiyyətli görüntülərdə Apollon missiyalarının eniş məntəqələri, səthdə qalan avadanlıqlar və astronavtların hərəkət etdiyi ərazilər görünür.
Bu görüntülər 1969-cu ildə çəkilmiş fotoşəkillərdən tamamilə ayrı bir sübut mənbəyidir.
3. Ayda qoyulan lazer reflektorları bu gün də işləyir
Apollon astronavtlarının Ay səthində yerləşdirdiyi lazer reflektorları da mühüm sübutlardan biridir.
Bu qurğulara Yerdən lazer impulsları göndərilir və onların əks olunması qeydə alınır. Belə ölçmələr Yerlə Ay arasındakı məsafəni son dərəcə dəqiq müəyyənləşdirməyə imkan verir.
Əgər Ay səthində bu reflektorlar yerləşdirilməsəydi, onların uzun illər ərzində aparılan lazer ölçmələrində istifadə olunmasını izah etmək çətin olardı.
4. Apollon missiyalarının radio siqnalları izlənilirdi
Apollon uçuşları zamanı kosmik aparatlarla radio əlaqəsini yalnız NASA izləmirdi.
Dünyanın müxtəlif yerlərində yerləşən radio stansiyaları missiyaların siqnallarını qəbul edə və izləyə bilirdi. Bu, xüsusilə Soyuq müharibə dövründə mühüm əhəmiyyət daşıyırdı.
ABŞ-ın əsas geosiyasi rəqibi olan SSRİ də Ay missiyalarını izləmək imkanına malik idi.
Əgər ABŞ Ay uçuşlarını saxtalaşdırmış olsaydı, Sovet İttifaqının bunu üzə çıxarması Moskva üçün böyük siyasi və təbliğat üstünlüyü yaradardı. Buna baxmayaraq, SSRİ Apollon missiyalarının Aya uçmadığını sübut edən belə bir iddia irəli sürmədi.
Bu da missiyaların yalnız NASA-nın təqdim etdiyi məlumatlarla təsdiqlənmədiyini göstərən mühüm faktlardan biridir.
5. Söhbət bir uçuşdan və bir fotoşəkildən getmir
1969-1972-ci illər arasında 6 Apollon missiyası Ay səthinə enib və ümumilikdə 12 astronavt Ayda yeriyib.
Astronavtlar müxtəlif ərazilərdə nümunələr toplayıb, elmi cihazlar yerləşdirib və Ay səthində müxtəlif izlər buraxıblar.
Bu səbəbdən Ay uçuşlarının sübutlarını yalnız məşhur Ay fotoşəkilləri və ya videolarla məhdudlaşdırmaq düzgün deyil.
Burada bir-birindən fərqli mənbələr mövcuddur:
- Ay səthindən gətirilmiş 382 kiloqram nümunə;
- Ayda qalan elmi avadanlıqlar;
- sonrakı orbital missiyaların görüntüləri;
- lazer reflektorları ilə aparılan ölçmələr;
- radio siqnallarının müstəqil izlənməsi;
- Apollon missiyalarının texniki və uçuş məlumatları.
Niyə çoxsaylı sübutlar daha vacibdir?
Elmi baxımdan ən inandırıcı məqam sübutların sayından çox, onların müstəqil xarakter daşımasıdır.
Ay süxurlarının laboratoriya analizləri ilə Ay səthinin orbital görüntüləri eyni şey deyil. Lazer ölçmələri radio siqnallarından, texniki uçuş məlumatları isə səthdə qalan avadanlıqlardan fərqlənir.
Lakin bütün bu fərqli məlumat xətləri eyni nəticəyə işarə edir: insanlar həqiqətən Aya uçublar və Ay səthinə eniblər.
Bu dəlillərin hamısının vahid, əvvəlcədən hazırlanmış nəhəng saxtakarlığın hissəsi olduğunu düşünmək isə real Ay uçuşları ilə müqayisədə daha mürəkkəb izah tələb edir.
1969-cu ildə Aya ilk insanın ayaq basmasından onilliklər sonra belə, Apollon proqramının əsas nəticələrini təsdiqləyən fiziki və müstəqil sübutlar hələ də mövcuddur.
N.Talıblı
