Aparıcı media orqanları və sosial media İranda baş verən hərbi əməliyyatlarla bağlı neyron şəbəkələrindən istifadə etməklə düzəldilmiş saxta foto və videoları ilə doludur.
Azpost.info bildirir ki, bu sahə üzrə ekspertlər belə saxta görüntülərin sürətlə yayılmasından narahatdrlar.
Kibertəhlükəsizlik üzrə ekspert Pavel Myasoedov aif.ru saytına İranın ABŞ və İsraillə müharibəsi haqqında saxta görüntüləri necə müəyyən etmək barədə danışıb.
“Çoxlu sayda saxta məzmun var. Neyron şəbəkələri ilə işləmək praktik olaraq heç bir xüsusi bacarıq tələb etmədiyi üçün onu yaratmaq çox asandır. İstənilən neyron şəbəkəsinin sərbəst qarşılıqlı əlaqəyə imkan verən daxili dil modeli var. Bu o deməkdir ki, fotoşəkil yaratmaq üçün heç bir xüsusi tapşırıq yarada bilməyinizə ehtiyac yoxdur. Dil modelinin özü lazımi tapşırığı formalaşdırmağa kömək edəcək”, – Myasoedov deyib.
Ekspert qeyd edib ki, hadisələr zəngin kontrastlı olduğundan (bəziləri qaranlıq, bəziləri parlaq, bəziləri dumanlı) adi insanın saxtakarlığı real müharibə ilə əlaqəli video və fotoşəkillərdən ayırması demək olar ki, mümkün deyil.
“Real baxımından kontrastlı obyektlərin yaradılması daha asandır. Yəni, adətən, keçidlər çox kəskin olmadıqda saxtakarlığı ortaya qoyur. Əgər şəkil çox böyükdürsə, yaxınlaşdırıb keçidləri yoxlaya bilərsiniz. Kəskin keçidlər hamar keçidlərdən ayırmaq daha asandır. Hamar keçidlər adətən artefaktların, uyğunsuzluqların göründüyü yerlərdir ki, bu da saxtakarlığı göstərə bilər. Lakin problem ondadır ki, yaradılan məzmunun keyfiyyəti- xüsusən də hərbi mövzularda-o qədər yüksək və kontrastlıdır ki, adi bir insanın keçidləri gözlə görməsi mümkün deyil” – Myasoedova deyib.
Bu şəraitdə sosial mediada olan istifadəçilər mediaya etibar etmək məcburiyyətində qalır. Lakin burada yenə də sayıqlıq lazımdır. “Təəssüf ki, çoxlu saxta xəbərlər var. Ona görə də hər şeyi ikiqat yoxlamaq və alternativ mənbələrə baxmaq vacibdir. Əlbəttə ki, tənqidi düşüncəni inkişaf etdirməliyik”, – Myasoedov deyib.
Məsələn, “qaynar görüntüləri” paylaşmağa tələsməmək lazımdır, çünki insan bilmədən saxta məlumatların yayıcısına çevrilə bilər.
“Bugünkü dünyada çoxlu açıq-aşkar yalan məlumatlar var. Hər şeyi ikiqat yoxlamalıyıq. Çünki paralel reallıq kimi istinad nöqtəsi saydığımız əqəmsal dünya mövcuddur. Bu, səhvdir”, – deyə Myasoedov yekunlaşdırıb.
