Dövlət Statistika Komitəsinin rəsmi hesabatlarına və əmək bazarı təhlillərinə əsasən, ölkədə muzdla çalışan işçilərin orta aylıq nominal əməkhaqqı 1 150 – 1 170 manat ətrafında dəyişir.
Azpost.info bildirir ki, bu göstərici sahələr üzrə kəskin şəkildə fərqlənir.
Dövlət Statistika Komitəsinin rəsmi sıralamasına görə, rəsmi maaş göstəriciləri ölkə ortalamasından xeyli aşağı olan ilk 3 sahə bunlardır: Kənd təsərrüfatı, meşə təsərrüfatı və balıqçılıq (720 manat), Ticarət və nəqliyyat vasitələrinin təmiri (768 manat), Təhsil (xüsusilə regional dövlət məktəbləri və texniki heyət)824 manat.
Ən aşağı maaş verilən konkret peşələr hansılardır?
Konkret vakansiyalara və gündəlik əmək bazarına nəzər saldıqda, rəsmi 400 manat minimum əməkhaqqı səviyyəsində və ya buna yaxın məbləğdə maaş alan peşə qrupları bunlardır:
Aqrar Sektor və Kənd Təsərrüfatı İşçiləri
Mövsümi kənd təsərrüfatı fəhlələri, sağıcılar, çobanlar, bağbanlar və aqrar sahədə çalışan sahə təmizləyicilərin maaşı azdır. Bunun səbəbi bu sahədə işlərin çoxu mövsümi xarakter daşımasıdır. Həmçinin qeyri-rəsmi məşğulluq faizi yüksək olduğundan rəsmi qeydiyyata düşən minimum ştat maaşları aşağı olur.
Xidmət və İctimai İaşə Sahəsi (Restoran, Otel və Mağazalar)
Ofisiant köməkçiləri, qabyuyanlar, təmizlikçilər, xadimələr, supermarketlərdə vitrin düzənləyənlər və qablaşdırıcılar. Bu peşələrdə əsas maaş çox vaxt minimum əməkhaqqı həddində (400–450 manat) təyin olunur. Xüsusilə iaşə sektorunda (ofisiantlar və s.) gəlirin qalan hissəsi bəxşişlər (çay pulu) hesabına formalaşsa da, rəsmi baza maaşı ən aşağı qrupdur.
Mühafizə Xidməti
Mühafizəçilər, gözətçilər və növbətçilərin maaşı da azdır. Xüsusilə özəl podratçı mühafizə şirkətlərində və ya yaşayış binalarında, obyektlərdə çalışan növbəli mühafizəçilərin maaşları əmək bazarında 400–500 manat intervalında dəyişir.
Dövlət müəssisələrində texniki heyət
Dövlət xəstəxanalarında, məktəblərdə və bağçalarda çalışan texniki işçilər — xadimələr, gözətçilər, kuryerlər, sanitar-texniklər (slesarlar), sənəd qeydiyyatçıları və kargüzarların qazancı da aşağdır. Müəllim və həkimlərin maaşları sertifikasiya və müxtəlif əlavələrlə (məsələn, Bakıda müəllimlərin orta maaşı 1100 manatı keçib) yüksəlsə də, həmin müəssisələrin inzibati-köməkçi heyətinin maaş dərəcələri Vahid Tarif Cədvəlinin (VTC) aşağı pillələri ilə tənzimlənir və adətən 400–550 manat arasında olur.
Yüngül sənaye və tikinti
Tekstil (paltar) fabriklərində dərzi köməkçiləri, tikintidə fəhlələr, yardımçı işçilər və yükdaşıyanlar da yaxşı maaş almır. İxtisas tələb etməyən və ya fiziki əməyə əsaslanan bu sahələrdə rəsmi başlanğıc maaşları olduqca aşağı səviyyədədir.
Əmək bazarındakı bu disbalans (məsələn, mədənçıxarmada orta maaşın 4300 manatdan çox, kənd təsərrüfatında isə 720 manat olması) birbaşa olaraq sahənin yaratdığı əlavə dəyər və neft-qaz sektorunun iqtisadiyyatdakı çəkisi ilə bağlıdır.
Samir Abdulla
