Bir neçə il əvvəl süni intellektin yalnız riyazi hesablamalar və məlumat analizi üçün yararlı olduğunu düşünürdük. Lakin Midjourney, DALL-E və Stable Diffusion kimi alqoritmlərin ortaya çıxması sənət dünyasında zəlzələ effekti yaratdı.
Azpost.info bildirir ki, artıq London, Paris və Nyu-Yorkun ən nüfuzlu qalereyalarında AI tərəfindən yaradılan əsərlər “orijinal sənət nümunəsi” kimi təqdim olunur və bəzən klassik rəssamların işlərindən baha satılır.
İndi sual olunur: Əgər tablonu süni intellekt çəkibsə, müəllif hüququ kimə məxsusdur? Proqramı yazan mühəndisə, yoxsa kompüterə “gün batımı mənzərəsini Rembrandt üslubunda çək” əmrini verən istifadəçiyə? Beynəlxalq hüquq hələ ki bu suala dəqiq cavab tapa bilmir. Lakin tənqidçilər iki düşərgəyə bölünüb. Mühafizəkarlar hesab edirlər ki, incəsənət insanın daxili ağrısı, sevinci və yaşanmışlıqlarından doğmalıdır. Süni intellekt isə sadəcə milyonlarla rəsmi skan edərək onların ortaq statistik modelini yaradır.
Bir çox müasir rəssam AI-ya düşmən kimi deyil, “ağıllı fırça” kimi baxır. Məsələn, rəssam bir kompozisiyanın eskizini hazırlayır, rəng palitrasını seçməyi və işıq effektlərini mükəmməlləşdirməyi alqoritmin öhdəsinə buraxır. Bu, vaxtilə fotoaparatın kəşfi zamanı yaranan qorxulara bənzəyir. O vaxt da deyirdilər ki, fotoaparat portret rəssamlığını öldürəcək. Amma əksinə, rəssamlıq daha abstrakt və fəlsəfi istiqamətlərə yönəldi.
Yaxın 10 ildə biz “dinamik tablolar” görəcəyik. Qalereyada asılan rəsm əsəri süni intellekt sayəsində qarşısındakı insanın əhval-ruhiyyəsinə baxaraq rənglərini dəyişəcək. Əgər baxan adam kədərlidirsə, rəsm daha isti və təsəlli verici tonlara bürünəcək. Bu, texnologiya ilə insan emosiyasının ən pik nöqtəsi olacaq.
Sunay Aydın
