Azərbaycanda avtomobillərin etibarnamə əsasında idarə olunması geniş yayılıb. Bir çox hallarda nəqliyyat vasitələrinin alqı-satqısı da məhz etibarnamə ilə həyata keçirilir.
Azpost.info bildirir ki, son illər bəzi sürücülərin qəza tarixçəsinə görə yüksək sığorta haqqı ödəməmək üçün avtomobili başqa şəxslərin adına etibarnamə verməsi hallarına da rast gəlinirdi. Lakin yeni dəyişikliklər bu imkanları məhdudlaşdıracaq.
Mərkəzi Bankın təsdiqlədiyi yeni qaydalara əsasən, avtomobil üzrə sığorta müqaviləsi bağlanarkən nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququ olan bir neçə şəxs varsa, onların arasında ən yüksək risk göstəricisinə malik şəxsin sığorta tarixçəsi nəzərə alınacaq. Bu barədə Qafqazinfo saytı məlumat yayıb.
Bu o deməkdir ki, avtomobil sahibi qəza törətməsə belə, etibarnamə verdiyi şəxslərdən biri yüksək risk qrupundadırsa, sığorta haqqı arta bilər. Eyni zamanda, qəza törətmiş sürücülər avtomobili başqa şəxsin adına etibarnamə verməklə yüksək sığorta haqqından yayına bilməyəcəklər.
Yeni qaydaya görə, avtomobili idarə etmək hüququnun birdən çox şəxsə məxsus olması yalnız etibarnamə ilə deyil, həm də icarə müqaviləsi və digər hüquqi sənədlər əsasında müəyyən ediləcək. Bu şəxslərin hamısının sığorta tarixçəsi qiymətləndiriləcək.
Dəyişikliklər çərçivəsində hazırda tətbiq olunan “Bonus-Malus” sistemi də ləğv edilir. Onun yerinə fərdi sığorta tarixçəsinə əsaslanan yeni əmsal sistemi tətbiq olunacaq.
Yeni mexanizmə əsasən, üçüncü şəxslərin əmlakına və ya sağlamlığına zərər vurulması ilə nəticələnən hər hadisəyə görə sürücünün sığorta haqqına əlavə 30 faiz hesablanacaq.
Hazırkı qaydalara görə, avtomobili yalnız bir nəfər idarə etdikdə 1 əmsalı, iki və ya daha çox şəxs idarə etdikdə isə 1,15 əmsalı tətbiq olunur. Yeni qaydalara əsasən, 1,15 əmsalı yalnız avtomobili idarə etmək hüququ olan şəxslərin sayı beş və ya daha çox olduqda tətbiq ediləcək.
Qeyd edək ki, yeni sığorta qaydaları 16 iyun 2026-cı il tarixindən qüvvəyə minəcək.