İdman etdikdən sonra əksər insanlar yalnız yorğunluq hiss etdiklərini düşünürlər. Halbuki məşqdən sonrakı saatlarda və hətta günlər ərzində insan orqanizmində çoxsaylı bioloji proseslər baş verir.
Azpost.info bildirir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, məhz bu dövrdə bədən özünü yeniləyir, güclənir və növbəti fiziki yüklənməyə hazırlaşır.
İdman zamanı ürək daha sürətli işləyir və əzələlərə daha çox oksigen daşıyır. Məşq başa çatdıqdan sonra ürək döyüntüləri tədricən normaya qayıdır. Bununla yanaşı, qan dövranı bir müddət yüksək səviyyədə qalır ki, bu da əzələlərin bərpasına kömək edir.
Maraqlı faktlardan biri budur ki, idmandan sonra orqanizm əlavə enerji sərf etməyə davam edir. Bu proses “məşqdən sonrakı oksigen istehlakı” adlanır. Alimlərin hesablamalarına görə, intensiv məşqdən sonra bədən bir neçə saat ərzində əlavə kalori yandırmağa davam edə bilər.
Məşq zamanı əzələ liflərində mikroskopik zədələnmələr yaranır. Bu, qorxulu səslənsə də, tamamilə normal prosesdir. Orqanizm həmin lifləri bərpa edərkən onları əvvəlkindən daha möhkəm hala gətirir. Buna görə də müntəzəm məşq edən insanların əzələləri zamanla daha güclü olur.
İdmandan sonra beyində də mühüm dəyişikliklər baş verir. Fiziki aktivlik nəticəsində endorfin, dopamin və serotonin kimi maddələrin səviyyəsi artır. Bu maddələr insanın əhvalını yaxşılaşdırır, stressi azaldır və özünü daha xoşbəxt hiss etməsinə kömək edir. Məhz buna görə bir çox insan idmandan sonra özünü daha enerjili və pozitiv hiss edir.
Araşdırmalar göstərir ki, fiziki aktivlik yaddaş və diqqət qabiliyyətinə də müsbət təsir göstərir. Məşqdən sonra beyinə gedən qan axını artır və sinir hüceyrələri arasında əlaqələr güclənir. Bəzi alimlər hesab edirlər ki, müntəzəm idman yaşlanma ilə əlaqədar zehni geriləməni ləngidə bilər.
İdman immun sisteminə də təsir edir. Orta intensivlikdə məşqlər immun hüceyrələrinin fəaliyyətini artırır və orqanizmin infeksiyalara qarşı müdafiəsini gücləndirir. Lakin həddindən artıq yüklənmə əks təsir göstərə bilər. Buna görə mütəxəssislər istirahətin də məşq qədər vacib olduğunu vurğulayırlar.
Maraqlı faktlardan biri də odur ki, idmandan sonra orqanizmin suya ehtiyacı artır. Məşq zamanı itirilən mayenin bərpa olunması qan dövranının və maddələr mübadiləsinin normal işləməsi üçün vacibdir. Həkimlər məşqdən sonra kifayət qədər su qəbul etməyi tövsiyə edirlər.
Yuxu da bərpa prosesinin mühüm hissəsidir. Alimlərin fikrincə, əzələlərin əsas bərpası məhz yuxu zamanı baş verir. Keyfiyyətli yuxu olmadan məşqlərin effektivliyi əhəmiyyətli dərəcədə azalır.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, idman yalnız görünüşü dəyişdirmir. Müntəzəm fiziki aktivlik ürək-damar sistemini gücləndirir, maddələr mübadiləsini sürətləndirir, stress səviyyəsini azaldır və ümumi həyat keyfiyyətini yüksəldir.
Beləliklə, məşq başa çatdıqdan sonra bədəndə görünməyən, lakin son dərəcə vacib proseslər başlayır. Məhz bu dəyişikliklər insanın daha sağlam, daha güclü və daha dözümlü olmasına kömək edir.
Sunay
