Yayın ən sevilən meyvələrindən biri olan qarpız həm sərinləşdirici təsiri, həm də yüksək su tərkibi ilə isti günlərin vazkeçilməzidir. Lakin bazarda və mağazalarda satılan qarpızların hamısı eyni keyfiyyətdə olmur. Bəzən xaricdən gözəl görünən meyvənin içi dadsız, yetişməmiş və ya həddindən artıq sulu çıxır.
Azpost.info xəbər verir ki, aqronomlar və qida təhlükəsizliyi üzrə mütəxəssislər qarpız seçərkən diqqət yetirilməli olan bir neçə vacib əlaməti açıqlayıblar.
Sarı ləkəyə diqqət edin
Qarpızın bir tərəfində görünən açıq sarı və ya krem rəngli ləkə onun torpaqda yetişdiyini göstərir. Bu hissə meyvənin yerə toxunduğu sahədir.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, ləkə nə qədər tünd sarı və ya krem rəngindədirsə, qarpız bir o qədər uzun müddət təbii şəraitdə yetişib. Ağ rəngli və ya demək olar ki, görünməyən ləkə isə meyvənin vaxtından əvvəl yığıldığını göstərə bilər.
Parlaq deyil, mat qabıq daha yaxşıdır
Yetişmiş qarpızın qabığı adətən bir qədər mat görünür. Həddindən artıq parlaq qabıq isə bəzi hallarda meyvənin tam yetişmədiyinə işarə edə bilər.
Qabıq möhkəm olmalı, çatlar, yumşalmış hissələr və zədələr olmamalıdır.
Saplağına baxın
Qarpızın saplağı tam quruyubsa, bu, onun yetişdikdən sonra yığıldığını göstərən əlamətlərdən biridir.
Lakin aqronomlar bildirirlər ki, yalnız saplağa əsasən qərar vermək düzgün deyil. Çünki saplaq daşınma zamanı da quruya bilər. Buna görə digər əlamətlərlə birlikdə qiymətləndirilməlidir.
Səs testi həqiqətən işləyir
Qarpızı əlinizlə yüngül döydükdə dərin və rezonanslı səs gəlirsə, bu, adətən yetişmiş meyvənin əlamətidir.
Boğuq və zəif səs isə qarpızın ya yetişmədiyini, ya da içərisinin artıq yumşalmağa başladığını göstərə bilər.
Çəkisinə fikir verin
Eyni ölçüdə olan iki qarpızdan daha ağır olanı seçmək tövsiyə edilir. Bu, meyvənin daha şirəli və su ilə zəngin olduğunu göstərən mühüm əlamətlərdən biridir.
Forması da ipucu verir
Dairəvi və simmetrik formalı qarpızlar adətən daha bərabər yetişir. Çox əyri, deformasiyaya uğramış və ya qeyri-adi formalı meyvələr isə inkişaf zamanı əlverişsiz şəraitlə üzləşmiş ola bilər.
Kəsilmiş qarpız alarkən ehtiyatlı olun
Qida təhlükəsizliyi üzrə mütəxəssislər açıq havada satılan əvvəlcədən kəsilmiş qarpızların alınmasını tövsiyə etmirlər.
Kəsildikdən sonra meyvənin səthində bakteriyalar sürətlə çoxala bilər. Xüsusilə isti havalarda bu, qida zəhərlənməsi riskini artırır. Əgər kəsilmiş qarpız alınacaqsa, onun soyuducuda saxlanıldığına əmin olmaq lazımdır.
Nitratlarla bağlı narahatlıq nə dərəcədə əsaslıdır?
Bir çox alıcı qarpızın nitratlı olmasından ehtiyat edir. Mütəxəssislər bildirirlər ki, nitratlar yalnız görünüşə baxaraq müəyyən edilə bilməz. Onların miqdarını dəqiq öyrənmək yalnız laboratoriya analizləri ilə mümkündür.
Bununla belə, içərisində qeyri-təbii dərəcədə qalın ağ damarlar olan, rəngi həddindən artıq parlaq qırmızı görünən və ya qəribə kimyəvi qoxu verən qarpızlardan istifadə etməmək tövsiyə olunur.
Qarpızın faydaları
Dietoloqların sözlərinə görə, qarpızın tərkibinin təxminən 90-92 faizi sudan ibarətdir. O, həmçinin C vitamini, A vitamini, kalium və güclü antioksidant sayılan likopen maddəsi ilə zəngindir.
Araşdırmalar göstərir ki, likopen ürək-damar sağlamlığının qorunmasına kömək edə, hüceyrələri oksidləşdirici stressdən müdafiə edə və bəzi xroniki xəstəliklərin riskini azaltmağa dəstək verə bilər.
Mütəxəssislər qarpızı etibarlı satış məntəqələrindən almağı, kəsilməzdən əvvəl qabığını yaxşı yumağı və doğrandıqdan sonra uzun müddət otaq temperaturunda saxlamamağı tövsiyə edirlər. Bu sadə qaydalara əməl etməklə həm daha şirin və keyfiyyətli qarpız seçmək, həm də sağlamlığınızı qorumaq mümkündür.
