Fiziki aktivlik yalnız idman zalında məşq etmək demək deyil. Gəzmək, velosiped sürmək, pilləkənlə qalxmaq, üzmək və hətta ev işləri ilə məşğul olmaq da hərəkətlilik hesab olunur.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı böyüklərə həftə ərzində ən azı 150 dəqiqə orta intensivlikli fiziki aktivlik tövsiyə edir. Bu, beş gün ərzində gündə təxminən 30 dəqiqə hərəkət etmək deməkdir. Daha çox sağlamlıq faydası üçün bu müddət 300 dəqiqəyə qədər artırıla bilər.
Gəzmək nə üçün faydalıdır?
Müntəzəm fiziki aktivlik ürək-damar xəstəlikləri, 2-ci tip diabet və bəzi xərçəng növləri ilə bağlı risklərin azalmasına kömək edir. Hərəkətlilik həmçinin əhval-ruhiyyəyə, yuxuya və ümumi həyat keyfiyyətinə müsbət təsir göstərə bilər.
Bunun üçün mütləq ağır məşqlər etmək lazım deyil. Gün ərzində qısa gəzintilər, işə piyada getmək və uzun müddət oturmağa fasilə vermək də faydalı başlanğıcdır.
30 dəqiqəni necə toplamaq olar?
Fiziki aktivliyi gün ərzində hissələrə bölmək mümkündür. Məsələn:
- Səhər 10 dəqiqə gəzmək;
- Günorta 10 dəqiqə piyada hərəkət etmək;
- Axşam daha 10 dəqiqə gəzintiyə çıxmaq.
Əsas məqsəd hərəkətsiz həyat tərzini azaltmaq və aktivliyi tədricən artırmaqdır. ÜST bildirir ki, heç bir fiziki aktivlik etməməkdənsə, az miqdarda hərəkət etmək daha faydalıdır.
Yaşlı insanlar nəyə diqqət etməlidir?
65 yaşdan yuxarı şəxslər üçün də həftədə ən azı 150 dəqiqə orta intensivlikli fiziki aktivlik tövsiyə olunur. Hərəkət imkanları məhdud olan insanlar isə bacarıqlarına uyğun fəaliyyət göstərməlidirlər.
Bu yaş qrupunda tarazlıq və əzələ gücünü artıran məşqlər yıxılma riskinin azalmasına kömək edə bilər.
Hər kəs eyni tempdə başlamamalıdır
Uzun müddət hərəkətsiz qalan insanlar fiziki aktivliyə kiçik addımlarla başlamalı və müddəti tədricən artırmalıdır. Xroniki xəstəliyi, hərəkət məhdudiyyəti və ya ürək-damar problemi olan şəxslər məşq proqramını həkimlə dəqiqləşdirməlidirlər.
Sağlamlıq üçün əsas məsələ bir gündə çox gəzmək deyil, hərəkəti gündəlik həyatın davamlı vərdişinə çevirməkdir.
