Restoran
Yaponiya ictimai etik qaydaların və səssizlik mədəniyyətinin ən güclü şəkildə qorunduğu ölkələrdən biridir. AzPost xəbər verir ki, ölkənin bir çox restoranlarında müştərilərə yemək zamanı danışmaq açıq şəkildə tövsiyə olunmur. Bu davranış, ilk baxışda qəribə görünsə də, əslində Yapon cəmiyyətində dərin hörmət və konsentrasiya anlamı daşıyır.
Xüsusilə ənənəvi “ramen” restoranlarında bu səssizlik mədəniyyəti daha sərtdir. Yeməyə hörmət göstərmək, mətbəxin zəhmətini hiss etmək və başqalarını narahat etməmək əsas meyarlardır. Qəribə olsa da, udma və çeynəmə səsləri normal sayılır, amma söhbət və gülüşlər xoş qarşılanmır. Bu səbəbdən bəzi restoranlarda “Xahiş olunur, yemək zamanı danışmayın” yazıları yerləşdirilir.
Hətta bəzi müştərilər telefonlarını səssiz rejimə salmaqla yanaşı, tamamilə masadan uzaqlaşdırırlar. Bu, həm də ictimai yerlərdə şəxsi sərhədlərə hörmətin bir nümunəsi kimi dəyərləndirilir. Yaponiya cəmiyyəti ümumilikdə sakitliyə və nəzakətə üstünlük verir. Restoran işçiləri də bu qaydanı qorumağa məsuldurlar. Kimsə qaydanı pozarsa, birbaşa xəbərdarlıq edilmir, lakin narazılıq jestlərlə və baxışlarla hiss etdirilir. Qərb ölkələrində bu tip qaydalar bəzən sərt qəbul olunsa da, Yaponiyada normadır.
Bəzi əcnəbi turistlər bu səssizliyi narahatlıq kimi yox, unikal təcrübə kimi qarşılayır. Onlar belə yerlərdə daha çox meditativ hiss yaşadıqlarını deyirlər. Sosioloqlar bu halı “kollektiv fərdiyyətçilik” adlandırır: hər kəs öz aləmində olsa da, başqaları ilə harmoniya içində olur. Hətta bəzi restoranlar, səssiz mühitə görə daha çox müştəri cəlb etdiyini bildirir.
Bu konsepsiya Yaponiyada “məkanın ruhu” ideologiyası ilə də bağlıdır. Yemək bir ritual, sükut isə bu ritualın təməl hissəsidir. Sükut həm də yeməyin dadına fokuslanmağa imkan verir. Texnologiyanın sürətləndiyi dünyada bu səssizlik oazisi bir növ sığınacaq funksiyası daşıyır. Qlobal miqyasda yayıla bilməsə də, bu davranış forması fərqli mədəni yanaşmaların dəyərini göstərir. Yaponiyada yemək təkcə dad deyil, həm də davranışın güzgüsüdür. Turistlər üçün bu, sadəcə qida deyil, mədəniyyətlə tanışlıq prosesidir.
