İdxal
2024-cü ildə Azərbaycan pomidor idxalında əsasən Rusiya, İran və Türkmənistandan məhsul alıb. AzPost xəbər verir ki, Dövlət Gömrük Komitəsinin məlumatlarına əsasən, bu dövrdə Azərbaycana ümumilikdə 15.000 ton pomidor idxal olunub. İdxalın böyük hissəsini Rusiya təşkil edir, burada pomidorun orta qiyməti ton başına 750 ABŞ dolları arasında dəyişir. İran və Türkmənistan isə həm həcm, həm də qiymət baxımından ikinci və üçüncü yerlərdə qərarlaşıblar. İrandan idxal edilən pomidorun qiyməti ton başına 710, Türkmənistandan isə 720 dollar səviyyəsində olub.
Eyni zamanda, Azərbaycan ixracatçısı kimi də fəallığını artırıb. Pomidor əsasən Rusiya, Gürcüstan və BƏƏ kimi ölkələrə göndərilir. İxracda qiymətlər idxal qiymətlərindən fərqli olaraq ton başına 900-910 ABŞ dolları səviyyəsindədir. Bu, keyfiyyət və bazar tələbinə uyğun olaraq Azərbaycan məhsullarının rəqabət qabiliyyətini göstərir.
2024-cü ilin ilk 5 ayında Azərbaycandan pomidor ixracı təxminən 10.000 ton təşkil edib və ümumi dəyəri 9 milyon ABŞ dollarından çoxdur. İdxal isə təxminən 15.000 ton həcmində olub və dəyəri 12 milyon dollar civarındadır.
Azərbaycan pomidor idxalında ümumi həcm 15.000 ton olduğu halda, ixracda 10.000 ton səviyyəsindədir. Bu, daxili tələbatın hələ idxal olmadan tam qarşılanmadığını göstərir. İdxalın dəyəri təxminən 12 milyon dollar, ixracın isə 9 milyon dollar olduğu nəzərə alınsa, idxalın maliyyə həcmi ixracdan təxminən 33% çoxdur.
Ölkələr üzrə müqayisədə, idxalda Rusiya əsas tədarükçüdür və 7.500 ton pomidor Azərbaycan bazarına gətirilib. İxracda isə Rusiya yenə də əsas alıcıdır, 5.800 ton pomidor Rusiyaya göndərilib. İran və Türkmənistan idxalın ikinci və üçüncü yerlərində olsa da, ixrac bazarında Gürcüstan və BƏƏ daha fəaldır.
Qiymətlər baxımından, idxal pomidorlarının orta qiyməti ton başına təxminən 799 dollar təşkil edir, ixracda isə bu rəqəm 902 dollara yüksəlir.
| Ölkə | İdxal Həcmi (ton) | İdxal Qiyməti (ton başına, $) | İdxal Ümumi Dəyəri ($) | İxrac Həcmi (ton) | İxrac Qiyməti (ton başına, $) | İxrac Ümumi Dəyəri ($) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Rusiya | 7,500 | 750 | 5,625,000 | 5,800 | 900 | 5,220,000 |
| İran | 4,500 | 710 | 3,195,000 | – | – | – |
| Türkmənistan | 3,000 | 720 | 2,160,000 | – | – | – |
| Gürcüstan | – | – | – | 2,200 | 890 | 1,958,000 |
| BƏƏ | – | – | – | 2,000 | 920 | 1,840,000 |
| Cəmi | 15,000 | – | 10,980,000 | 10,000 | – | 9,018,000 |
