Qəzza planı
İsrailin Qəzzaya qarşı həyata keçirdiyi intensiv hücumlar nəticəsində yaranmış dağıntıların təmizlənməsi və emalı təxminən 90 min ton istixana qazı (CO2 ekvivalenti) emissiyasına səbəb ola bilər.
AzPost xəbər verir ki, bu məlumat Edinburq və Oksford universitetlərinin alimləri tərəfindən aparılan araşdırmada yer alıb. Tədqiqatda qeyd olunur ki, bu miqdarda dağıntının tam təmizlənməsi və daşınması təxminən 40 il çəkə bilər.
Araşdırmalara əsasən, 2023-cü ilin oktyabrından 2024-cü ilin dekabrına qədər Qəzzada təxminən 39 milyon ton beton qalıqları yaranıb. Bu dağıntıların daşınması üçün 2,1 milyon yük maşınına ehtiyac var və bu maşınlar ümumilikdə 29,5 milyon kilometr məsafə qət etməlidirlər. Bu, Yer kürəsinin ətrafını 737 dəfə dövr etməyə bərabərdir və bu proses təkcə 66 min ton karbon qazı emissiyasına səbəb ola bilər.
Alimlər hesab edirlər ki, dağıntıların 80 faizi əzilərək yenidən istifadə oluna bilər. Əgər bu iş üçün iri həcmli sənaye avadanlıqları istifadə olunsa, proses 6 ay davam edər və təxminən 3 min ton istixana qazı emissiyası yaranar. Lakin hazırda Qəzzada mövcud olan kiçik ölçülü texnika ilə bu işin görülməsi 37 ildən çox vaxt alacaq və bu zaman 25 min ton emissiya baş verəcək.
Dağıntılar təkcə karbon qazı ilə deyil, həm də digər təhlükəli elementlərlə – asbest, partlamamış bombalar və insan qalıqları ilə doludur. Bu isə həm ətraf mühit, həm də insan sağlamlığı üçün böyük risk yaradır.
Tədqiqat həmçinin müharibələrin uzunmüddətli iqlim və ətraf mühitə təsirini ortaya çıxarmağa yönəlib. Mütəxəssislər bildirir ki, bu cür məlumatlar gələcəkdə mümkün təzminat iddialarının əsaslandırılmasında mühüm rol oynaya bilər.
Qeyd edək ki, bu mövzuda İsrail hökumətindən hələlik heç bir açıqlama verilməyib.
