İran-İsrail
Son günlər Yaxın Şərqdə gərginlik kritik həddə çatıb. ABŞ rəsmiləri İsrailin İrana qarşı hərbi əməliyyat keçirməyə tam hazır olduğunu açıqlayıb. ABŞ-ın “CBS News” telekanalının mənbələrinin verdiyi məlumata görə, amerikalı rəsmilər İsrailin İran ərazisinə hərbi müdaxilə planlarına dair dəqiq informasiya əldə edib. Bu isə regionda uzun müddətdir davam edən münaqişənin yeni, genişmiqyaslı mərhələyə keçə biləcəyini göstərir.
AzPost bildirir ki, ABŞ Dövlət Departamenti İranın İraq ərazisində yerləşən ABŞ obyektlərinə qarşı zərbələr endirə biləcəyindən narahat olaraq, İraqdakı səfirliyinin bir hissə əməkdaşlarına ölkəni tərk etməyi tövsiyə edib. “Reuters” agentliyinin məlumatına görə, ABŞ regionda əlavə hərbi qüvvələrin yerləşdirilməsi üzərində də iş aparır.
İsrailin rəsmi qurumları mövzuya birbaşa münasibət bildirməsə də, “The Wall Street Journal” qəzetinin mənbələri İsrailin strateji obyektləri vurmaq üçün 1000-dən çox ballistik raket və pilotsuz uçan aparatla genişmiqyaslı əməliyyat planlarını sürətləndirdiyini bildirir. Hədəf kimi İranın nüvə proqramı və hərbi infrastrukturunun seçildiyi vurğulanır.
İran isə “Tasnim News” və “The New York Times” qəzetlərinin yayımladığı məlumatlara görə, hərbi və dövlət rəsmiləri İsrailə qarşı dərhal və sərt cavab tədbirləri hazırlayır. İranın ballistik raket arsenalı və pilotsuz uçan aparatları ilə İsrailə əks-hücum planı hazırdır və bu cavabın dərhal və güclü olacağı açıqlanıb.
Beynəlxalq ictimaiyyət və ekspertlər bu gərginliyi “regionun sabitliyi üçün ən böyük təhlükə” kimi qiymətləndirir. NATO və Avropa İttifaqı Yaxın Şərqdə dialoqun artırılması və qarşıdurmanın qarşısının alınması çağırışları ediblər. NATO-nun Yaxın Şərq üzrə nümayəndəsi Jens Stoltenberg diplomatik kanallar vasitəsilə vəziyyətin nəzarətdə saxlanıldığını və münaqişənin yayılmasının qarşısının alınması üçün səylərin davam etdiyini bildirib.
Regiondakı qeyri-müəyyənlik dünya bazarlarına da təsir göstərib. “Bloomberg” agentliyinin məlumatına görə, Brent neftinin qiymətində 2% artım müşahidə olunub. Regiondakı qeyri-sabitlik qlobal enerji təhlükəsizliyinə dair narahatlıqları artırır və investorların ehtiyatlı davranmasına səbəb olur.
Beynəlxalq analitiklər və ekspertlər bildirirlər ki, İsrailin İranla hərbi qarşıdurmaya başlaması Yaxın Şərqdə mövcud siyasi və etnik gərginliyi daha da dərinləşdirə, qlobal iqtisadiyyata və siyasi əlaqələrə ciddi təsir göstərə bilər. ABŞ, İsrail və İran arasındakı mümkün hərbi əməliyyat həm region, həm də beynəlxalq səviyyədə dalğalanmalara yol aça bilər.
Hazırda dünya ictimaiyyəti və dövlətlər Yaxın Şərqdəki vəziyyətin inkişafını yaxından izləyir. Diplomatik səylərə baxmayaraq, hərbi əməliyyatların reallaşma ehtimalı regionun və beynəlxalq cəmiyyətin sabitliyinə böyük təhlükədir.
