Bəzi insanlar gecə kifayət qədər yatdıqları halda səhər yuxudan yorğun, halsız və günə başlamaq istəməyən vəziyyətdə oyanırlar. İlk baxışda bunun səbəbi yuxusuzluq kimi görünsə də, problem bəzən yatmazdan əvvəl etdiyimiz adi vərdişlərdə gizlənir.
Keyfiyyətli yuxu yalnız yataqda keçirilən saatların sayı ilə müəyyən olunmur. Yuxunun dərinliyi, yatma və oyanma vaxtlarının sabitliyi, axşam qəbul edilən qidalar və gün ərzindəki fiziki aktivlik də səhər özümüzü necə hiss etməyimizə təsir göstərə bilər.
Telefonla yatmaq yuxunu poza bilər
Yatmazdan əvvəl uzun müddət telefon ekranına baxmaq ən geniş yayılmış vərdişlərdən biridir. Xüsusilə sosial şəbəkələrdə, videolarda və xəbərlərdə uzun müddət qalmaq beyinin aktivliyini artırır.
Telefonu yatağa uzandıqdan sonra da istifadə etmək əvəzinə, yatmazdan ən azı 30-60 dəqiqə əvvəl ekran qarşısında keçirdiyiniz vaxtı azaltmaq faydalı ola bilər.
Telefonu yatağın yanında saxlamaq da insanı gecə ərzində bildirişləri yoxlamağa sövq edə bilər.
Gecə ağır yemək də təsir edir
Yatmağa az müddət qalmış çox və ağır yemək həzm sisteminin fəaliyyətini artırır. Bu isə yuxunun rahat keçməsinə mane ola bilər.
Xüsusilə çox yağlı, qızardılmış və həddindən artıq şirin qidaların gec saatlarda qəbulunu məhdudlaşdırmaq məsləhətdir.
Axşam yeməyinin vaxtını bir qədər erkən saxlamaq və porsiyanı nəzarətdə saxlamaq bəzi insanlarda yuxunun keyfiyyətini yaxşılaşdıra bilər.
Hər gün fərqli saatda yatmaq
Həftəiçi saat 23:00-da, həftəsonu isə gecə 02:00-da yatmaq orqanizmin yuxu rejimini poza bilər.
Bədən müəyyən ritmə uyğunlaşır. Buna görə mümkün qədər hər gün eyni saatlarda yatmaq və oyanmaq daha yaxşı yuxu rejiminin formalaşmasına kömək edir.
Otağın temperaturu da önəmlidir
Çox isti otaqda yatmaq bədənin gecə ərzində rahat soyumasına mane ola bilər. Yataq otağının sərin, sakit və qaranlıq olması yuxu üçün daha əlverişli şərait yaradır.
Bundan başqa, gün ərzində kifayət qədər hərəkət etmək də gecə yuxusuna müsbət təsir göstərə bilər. Uzun müddət oturaq həyat keçirən insanlarda gecə yuxuya getmək çətinləşə bilər.
Yorğunluq davamlıdırsa…
Əgər insan kifayət qədər yatmasına baxmayaraq uzun müddət davamlı yorğunluq, halsızlıq və gündüz yuxululuğu hiss edirsə, bunu yalnız “pis yuxu” ilə izah etmək olmaz.
Belə hallarda yuxu problemləri, stress, bəzi qida çatışmazlıqları və digər sağlamlıq səbəbləri araşdırıla bilər. Xüsusilə davamlı və izaholunmaz yorğunluq varsa, həkimlə məsləhətləşmək daha doğru addımdır.
Yəni səhər yorğun oyanmağın səbəbi həmişə az yatmaq deyil. Bəzən yatağa getməzdən əvvəl etdiyimiz adi bir neçə vərdişi dəyişmək belə yuxunun keyfiyyətinə təsir edə bilər.
