Bəzi insanlar gecə yuxuda danışdığını fərq etmir. Əksər hallarda bu vəziyyət təhlükəli sayılmır. Lakin yuxuda danışma tez-tez və ya çox intensiv baş verirsə, bu, yuxu pozuntusu, yuxusuzluq və ya psixoloji problemlərin əlaməti ola bilər.
Bu barədə AzPost “Health” saytına istinadla məlumat verir.
Yuxuda danışma hansı hallarda baş verir?
“Sleep” jurnalında qeyd olunur ki, yuxuda danışma yuxunun istənilən mərhələsində baş verə bilər. Xüsusilə sürətli yuxu fazasında (REM mərhələsi) beyin aktivliyi artır, gözlərin sürətli hərəkəti müşahidə olunur, nəfəsalma və ürək döyüntüsü sürətlənir və yuxular görülür.
Yuxuda danışan insanlar bəzən söyüş söyə, qışqıra, gülə və ya pıçıldaya bilərlər. Bu cür epizodlar adətən 3–10 saniyə davam edir. Bəzi insanlarda isə yuxuda danışma mütəmadi və ya dövri xarakter daşıyır.
Belə hallarda insan çox vaxt yuxuda danışdığını xatırlamır.
İnsanlar niyə yuxuda danışır?
Yuxuda danışmanın dəqiq səbəbi tam öyrənilməyib. Parkinson xəstəliyi, posttravmatik stress pozuntusu və davranış pozuntuları olan insanlarda bu hal daha tez-tez müşahidə olunur.
Yuxuda danışma həm emosional, həm də fiziki amillərlə əlaqəli ola bilər. Stress və narahatlıq bu vəziyyəti tətikləyə bilər. Yuxunun keyfiyyətini pozan xəstəliklər və maddələr də yuxuda danışmaya səbəb ola bilər. Bunlara aşağıdakılar daxildir:
-
alkoqol və narkotik maddələrin qəbulu
-
psixi sağlamlıq pozuntuları (narahatlıq, depressiya, posttravmatik stress pozuntusu)
-
yuxusuzluq və yuxuya getməkdə çətinlik
-
kifayət qədər yatmamaq
Mütəxəssislər bildirir ki, yuxuda danışma çox vaxt irsi xarakter daşıyır və genetik amillərlə əlaqəli ola bilər. Uşaqlar və yeniyetmələr bu vəziyyətlə daha tez-tez üzləşirlər.
Nə vaxt təhlükəli ola bilər?
Yuxuda danışma adətən zərərsizdir. Lakin bəzi hallarda bu, daha ciddi sağlamlıq probleminin əlaməti ola və müalicə tələb edə bilər. Eyni zamanda, bu hal yataq yoldaşının və ya ailə üzvlərinin yuxusunu poza, hətta yuxusuzluğa səbəb ola bilər.
Yuxuda danışmanı azaltmaq üçün tövsiyələr
Yuxuda danışmanın qarşısını alan konkret və təsdiqlənmiş müalicə üsulu yoxdur. Lakin yuxunun keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması bu halların azalmasına kömək edə bilər.
Mütəxəssislər aşağıdakı tövsiyələri verir:
-
hər axşam eyni saatda yatmaq
-
hər səhər eyni vaxtda oyanmaq
-
qaranlıq, sərin və sakit otaqda yatmaq
-
yatmazdan əvvəl telefon və digər elektron cihazlardan gələn mavi işıqdan uzaq durmaq
-
günün ikinci yarısında kofeini məhdudlaşdırmaq
-
gün ərzində fiziki aktiv olmaq
Əgər yuxuda danışan tərəfdaşınız varsa, qulaqcıq və ya səsboğan qulaq tıxaclarından istifadə etmək də kömək edə bilər.
