ABŞ-İsrail arasında İrana qarşı müharibə Dubayın lüks ticarət mərkəzlərini boş qoyub.
Azpost.info bildirir ki, “Fayneşl Tayms”-nin məlumatına görə, 1200-dən çox mağazası olan və adətən ildə 100 milyondan çox ziyarətçi qəbul edən nəhəng Dubay Mall-a münaqişənin ilk üç həftəsində turist axını kəskin şəkildə azalıb.
Rəsmi statistikaya görə, Bloomingdale-də əvvəlki aya nisbətən 45% azalma müşahidə olunub. Qonşuluqda yerləşən və qapalı xizək kurortunun yerləşdiyi Emirates Mall-dakı Harvey Nichols-da isə turist axını eyni dövrdə 57% azalıb.
19 martda başa çatan Ramazan ayında hər iki mağazada satışlar ötən illə müqayisədə 60%-dən çox azalıb.
Bölgənin əsas maliyyə və turizm mərkəzi olan Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri son həftələrdə raket və dronlarla vurulub, çünki İran hücumlarını ABŞ-ın Fars körfəzindəki müttəfiqlərinə yönəldib.
Lüks sənayesi üçün neftlə zəngin Fars körfəzi son illərdə Çin və Avropada satışların azalması ilə sabit böyüyən azsaylı bazarlardan biri olub.
Morgan Stanley-in məlumatına görə, region əksər lüks qruplarının satışlarının təxminən 5%-ni təşkil edir. Bu ticarətin yarıdan çoxu BƏƏ-dən gəlir, burada xərclərin əhəmiyyətli bir hissəsi Rusiya, Çin və Hindistandan olan turistlərdən gəlir. Ən həssas şirkətlər arasında Cartier sahibi Richemont və İtaliyanın Zegna qrupu da var idi.
Əmir Şeyx Məhəmməd bin Rəşid Əl Maktum müharibənin ilk günlərində Dubai Mall-a baş çəkərək, mağazaların alıcılar üçün açıq və təhlükəsiz qaldığını nümayiş etdirmişdi.
Lakin, 28 fevralda münaqişənin başlamasından bəri turist və yerli əhalinin axını kəskin şəkildə azalıb.
Dubayda böyük əməliyyatları olan üç italyan pərakəndə satıcısı qapalı qapılar arxasında keçirilən görüşdə İtaliya Xarici İşlər Nazirliyinin nümayəndələrinə bildirib ki, əmirlikdə satışları müharibədən əvvəlki səviyyələrlə müqayisədə 35-40% azalıb. Digər italyan lüks brendinin rəhbəri qeyd edib ki, Dubayda butiklərin saxlanmasının yüksək xərcləri “tam gücü ilə fəaliyyət göstərmək, əks halda daimi itkilər” deməkdir.
Digərləri isə nikbindirlər. Qlobal pərakəndə satış şirkətlərindən birinin rəhbəri qeyd edib ki, Fars körfəzindən olan bir çox müştəri Avropaya, xüsusən də Londona köçüb və orada alış-veriş etməyə davam edir.
Londondakı Harrods, Körfəz müştərilərinin çoxunun “bu yay səyahətlərini uzatmasını” gözlədiyini təsdiqləyib və şirkət qarşıdakı aylar üçün perspektivə “əmindir”.
İstehlakçı tələbatının zəifləməsi, əsasən İranın Hörmüz boğazından istifadəni ciddi şəkildə məhdudlaşdırması səbəbindən təchizat zəncirindəki fasilələrlə daha da ağırlaşır.
DHL-in məlumatına görə, Dubaydan təxminən 85 mil məsafədə yerləşən və həyati əhəmiyyətli yüklərə üstünlük verən Xor Fakkan limanına gələn gəmilər 10 gün və ya daha çox gecikmə ilə üzləşirlər.
Avropa şirkətləri Dubaya gedən yükləri Oman və Səudiyyə Ərəbistanındakı limanlardan keçməklə istiqamətləndirmək məcburiyyətində qalıblar. Əlavə yüzlərlə mil quru səyahəti yük maşınlarının çatışmazlığına və daşınma xərclərinin kəskin artmasına səbəb olub. Hər konteyner üçün 3000-5000 dollar sığorta və hərbi əlavə ödənişlər adi hala çevrilib. DHL “qurulmuş mexanizm” vasitəsilə yanacaq və tranzit vaxtı üçün əlavə ödənişlər əlavə etdiyini təsdiqləyib.
Milanda yerləşən iki ixracatçı, o cümlədən lüks mal istehsalçısı, Dubaydakı böyük korporativ müştərilər üçün malların Ciddəyə yönləndirildiyini və oradan yük maşını ilə BƏƏ-yə daşındığını bildirib. Bir ixracatçının sözlərinə görə, şirkət çatdırılma üçün əlavə 30.000 avro və ya daha çox pul alır.
Bəzi ixracatçılar müharibə başlayanda Yaxın Şərqə gedən yüklərin Hindistan və ya Sinqapura gedib çıxdığını aşkar ediblər. Bir logistika rəhbəri vəziyyəti “tam bir dəhşət” kimi təsvir edib.
