Dünya neft bazarında son həftələr müşahidə olunan dalğalanmalar investorların və enerji ixrac edən ölkələrin diqqət mərkəzindədir. Bir tərəfdən qlobal iqtisadi artımla bağlı narahatlıqlar, digər tərəfdən isə geosiyasi risklər neftin qiymətinə təsir göstərən əsas amillər olaraq qalır.
Azpost.info xəbər verir ki, enerji bazarları üzrə ekspertlər yaxın aylarda neft qiymətlərinin taleyinin əsasən qlobal tələbatın vəziyyətindən və OPEC+ ölkələrinin qərarlarından asılı olacağını bildirirlər.
İqtisadçıların fikrincə, hazırda bazarda iki əks tendensiya müşahidə olunur. Bir tərəfdən ABŞ, Çin və Avropa iqtisadiyyatlarında artım tempinin zəifləməsi enerji daşıyıcılarına tələbatı azalda bilər. Digər tərəfdən isə Yaxın Şərqdə və Ukrayna ətrafında davam edən geosiyasi gərginlik qiymətlərin kəskin ucuzlaşmasının qarşısını alır.
Enerji məsələləri üzrə ekspertlərin qiymətləndirməsinə görə, “Brent” markalı neftin qiyməti yaxın aylarda əsasən 60-80 dollar diapazonunda dəyişə bilər. Bazarda ciddi geosiyasi hadisələr baş verməzsə, qiymətlərin sabit qalması ehtimalı daha yüksək hesab olunur.
Analitiklər qeyd edirlər ki, OPEC+ ölkələrinin hasilat siyasəti də mühüm rol oynayır. Əgər kartel hasilatı artırmaq qərarı versə, bazarda əlavə təklif yaranacaq və bu da qiymətlərə təzyiq göstərə bilər. Əksinə, hasilatın məhdudlaşdırılması qiymətlərin daha yüksək səviyyədə qalmasına şərait yarada bilər.
Ekspertlər Azərbaycanın da neft bazarındakı prosesləri diqqətlə izlədiyini vurğulayırlar. Neft gəlirləri ölkə iqtisadiyyatında mühüm rol oynadığından qiymətlərdəki dəyişikliklər dövlət büdcəsinə, valyuta daxilolmalarına və iqtisadi aktivliyə təsir göstərir.
Mütəxəssislərin fikrincə, hazırkı mərhələdə neft bazarının əsas riski qlobal iqtisadiyyatın zəifləməsi, əsas dəstək amili isə geosiyasi gərginlik və OPEC+ ölkələrinin bazarı tənzimləmək imkanlarıdır.
Ekspertlər hesab edirlər ki, ilin ikinci yarısında neft bazarında qeyri-müəyyənlik davam edəcək və qiymətlərə təsir edən amillər arasında geosiyasi hadisələr, dünya iqtisadiyyatının vəziyyəti və böyük istehlakçı ölkələrin enerji siyasəti əsas rol oynayacaq.
Samir Abdulla
