Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin “Vahid Rusiya” partiyasının qurultayındakı son çıxışının analitik təhlili ortaya çıxıb. İsveçrəli ekspertlərin fikrincə, bu nitq ilk dəfə Kremlin uzun müddət diqqətlə formalaşdırdığı təbliğat görüntüsündə ciddi çatların olduğunu göstərib. Rusiya lideri açıq şəkildə səhvlərin və problemlərin mövcudluğunu etiraf etməyə məcbur olub.
Bu barədə Blick yazır.
Səhvlərin etirafı və uzunmüddətli müharibəyə keçid
Silahlı münaqişə illərində Kremlin ritorikası dəyişməz olaraq səhvsizlik nümayişi və tezliklə qələbənin qaçılmazlığı üzərində qurulurdu. Lakin avqustun 22-dəki çıxışı zamanı Putin gözlənilmədən bu fikri səsləndirib:m“Etiraf etmək lazımdır ki, böyük və mürəkkəb təşəbbüslər zamanı hər şey həmişə dərhal alınmır”.
İsveçrəli şərhçilər bunu Kremlin əvvəlki xəttindən şüurlu şəkildə uzaqlaşması kimi qiymətləndirirlər. Onların fikrincə, Kreml Rusiya cəmiyyətini tədricən sərt reallığa hazırlamağa başlayır: sürətli müharibə planı iflasa uğrayıb və ölkə vətəndaşlardan yeni qurbanlar və tam intizam tələb edən uzunmüddətli, yorucu müharibəyə getdikcə daha çox cəlb olunur.
Parlamentin hərbiləşdirilməsi və hakimiyyətdə veteranlar
Diqqətçəkən digər tendensiya Kremlin döyüş əməliyyatlarında iştirak edən şəxsləri dövlət idarəetmə sisteminə cəlb etmək istəyi olub. Putinin “qəhrəmanları” parlamentdə işlə təmin etmək vədi hazırkı deputat korpusunun fəaliyyəti ilə bağlı gizli narazılığı əks etdirir.
Real müxalifətin tamamilə olmamasına baxmayaraq, hakimiyyət kifayət qədər sadiq olmayan və ya səmərəsiz funksionerlərin qalıqlarından da xilas olmağa çalışır. Veteranların siyasi sistemə cəlb edilməsi Moskvanın cəmiyyətin ən radikal təbəqələrinə arxalanaraq sistemi daha da hərbiləşdirməsinə imkan yaradır.
Məsuliyyətin dəyişdirilməsi və məğlubiyyət qorxusu
Analitiklər hərbçilərlə bağlı ritorikanın dəyişməsinə də xüsusi diqqət yetiriblər. Putinin qəti şəkildə qələbə elan etmək əvəzinə, “əminəm ki, əsgərlərimiz bizi yarı yolda qoymayacaqlar” deməsi, ekspertlərin fikrincə, hakimiyyətin yuxarı eşalonlarında gizli narahatlığın olduğunu göstərir.
Belə ifadələr Kremlə mümkün uğursuzluqlara görə məsuliyyəti əvvəlcədən ordunun üzərinə yönəltməyə imkan verir. Bununla yanaşı, bu ritorika qoşunlarda döyüş ruhu, intizam və fərarilik riskləri ilə bağlı ciddi problemlərin mövcudluğunu da dolayı yolla təsdiqləyə bilər.
Kremlin susduğu əsas məsələlər
Qurultayın ən diqqətçəkən məqamlarından biri də Rusiya liderinin toxunmaq istəmədiyi mövzular olub. Putinin çıxışında şəxsi heyət çatışmazlığı və payız seçkilərindən sonra genişmiqyaslı səfərbərlik planlarının hazırlanması ilə bağlı yayılan məlumatlardan heç danışılmayıb.
Ekspert dairələrində yüz minlərlə yeni hərbçinin orduya çağırılması planlarının müzakirə olunduğu bildirilir.
İqtisadiyyatın hərbi istiqamətə keçirilməsi və nəzarətin daha da sərtləşdirilməsi, İsveçrəli analitiklərin fikrincə, Rusiya hakimiyyətinin getdikcə daha sərt hərbi diktaturaya çevrildiyini göstərir. Rejim isə dərinləşən daxili böhranı sabitlik görüntüsü arxasında gizlətməyə çalışır.
N.Talıblı
