Amerikanın Blueprints AI startapı eskizləri və PDF sənədlərini yerli tikinti normalarını nəzərə almaqla ətraflı tikinti çertyojlarına çevirən sisteminin ikinci nəslini təqdim edib.
Süni intellekt eyni vaxtda memarlıq, konstruksiya, elektrik, havalandırma, su təchizatı və interyer dizaynı üzrə sənədlər hazırlaya, daha sonra ayrı-ayrı elementlər dəyişdirildikdə bütün layihəni yeniləyə bilir. Bununla belə, yekun yoxlama lisenziyalı mütəxəssislərin öhdəsində qalır.
Şirkət memar Al Dram və məlumatların təhlili üzrə mütəxəssis Koko Tsao tərəfindən yaradılıb. Blueprints AI Startup Battlefield 2026 proqramının perspektivli 200 startapı siyahısına daxil edilib. Şirkət öz texnologiyasını oktyabrın 13–15-də San-Fransiskoda keçiriləcək TechCrunch Disrupt konfransında təqdim edəcək.
Diplom işindən süni intellekt startapına
Blueprints AI ideyası Dramın təxminən 20 il əvvəl memarlıq təhsili aldığı dövrdə yaranıb. O, diplom işində məktəb binaları üçün layihə sənədlərini avtomatik hazırlaya bilən proqram təminatını araşdırırdı. Lakin həmin vaxt bunun üçün lazımi texnologiyalar mövcud deyildi.
2022-ci ildə ChatGPT-nin meydana çıxması onu bu ideyaya qayıtmağa vadar edib. Altı ay sonra Dram gələcək xidmətin konsepsiyasını işə salıb, 2025-ci ildə isə Tsao ilə birlikdə Kaliforniyanın Santa-Monika şəhərində şirkəti rəsmi qeydiyyatdan keçirib.
Həmin vaxtadək şirkətin qurucusu əhəmiyyətli praktiki təcrübə toplamışdı. O, Tehran Universitetində memarlıq üzrə bakalavr və magistr dərəcələri alıb, İsveçrədəki Avropa Ali Məktəbində rəqəmsal layihələndirmə üzrə aspirantura təhsili keçib. 2018-ci ildə Drams Design-Build adlı memarlıq şirkətini yaradıb, 2021-ci ildə isə tikinti biznesini də fəaliyyətinə əlavə edib.
Məhz real layihələrlə işləmək sistemin öyrədilməsi üçün məlumat bazasının hazırlanmasına kömək edib. Tərtibatçılar Dramın memarlıq-tikinti şirkətinin səkkiz il ərzində topladığı və təsdiqlənmiş çertyoj dəstlərindən istifadə ediblər.
Onlarla ayrı-ayrı çertyoj əvəzinə vahid layihə
Blueprints AI-nin ilk versiyası artıq memarlıq üzrə tikinti sənədləri hazırlayırdı. İkinci nəsil isə xidmətin imkanlarını genişləndirir: istifadəçi mətn təsviri və ya eskizlə başlaya, bir neçə mühəndislik və layihələndirmə istiqamətini əhatə edən çertyojlar dəstini əldə edə bilər.
Sistem aşağıdakı sahələri əhatə edir:
-Memarlıq və konstruktiv elementlər;
-Mexaniki sistemlər və havalandırma;
-Elektrik təchizatı;
-Su təchizatı və santexnika;
-İnteryer dizaynı.
Əsas yenilik layihəni sistem daxilində redaktə etmək imkanının yaradılmasıdır. İstifadəçi hər hansı elementi dəyişdikdə süni intellekt sənədlərin əlaqəli hissələrini yeniləyir və dəyişikliklərin yerli tikinti normalarına uyğunluğunu yoxlayır.
Bu, vacib məqamdır. Çünki bina layihəsi bir-birindən asılı olmayan şəkillər toplusu deyil. Divarın, planlaşdırmanın və ya mühəndis avadanlığının dəyişdirilməsi layihənin digər hissələrinə də təsir göstərə bilər. Sənədlərin avtomatik yenilənməsi əl əməyini azaltmalı və çertyojlar arasındakı uyğunsuzluq ehtimalını aşağı salmalıdır.
Dramın sözlərinə görə, memarlar iş vaxtlarının təxminən 80 faizini çertyojların hazırlanmasına, yalnız 20 faizini isə birbaşa layihələndirməyə sərf edirlər. O, bu nisbəti yaradıcı işin xeyrinə dəyişmək niyyətindədir.
Layihələndirmənin avtomatlaşdırılması neçəyə başa gəlir?
Xidmətin ilk versiyasının aylıq qiyməti seçilən tarifdən asılı olaraq 3200–8500 dollar arasında dəyişir. Böyük şirkətlər üçün fərdi şərtlər nəzərdə tutulub.
Sistemin ikinci nəslindən artıq ilk müştərilər istifadə edir. Təsisçilərin sözlərinə görə, xidmətin geniş ictimaiyyət üçün istifadəyə verilməsi TechCrunch Disrupt konfransının keçiriləcəyi həftəyə planlaşdırılıb.
Şirkət hazırda üçüncü versiya üzərində də işləyir. Yeni versiyada konstruksiyaların təhlili və elektrik lövhələrinin layihələndirilməsi imkanlarının yaradılması nəzərdə tutulur.
Startap iki əsas müştəri qrupuna istiqamətlənib: peşəkar memarlıq, mühəndislik və layihələndirmə büroları, eləcə də daşınmaz əmlak layihələrini həyata keçirən şirkətlər və əmlak sahibləri.
Hazırda xidmət abunə modeli ilə təqdim olunur. Bununla belə, şirkət sistemə yalnız bir layihə üçün ehtiyacı olan müştərilər üçün birdəfəlik ödəniş imkanını da nəzərdən keçirir.
Memarlar niyə nəticəni yenə də yoxlamalı olacaqlar?
Blueprints AI tikinti icazəsinin alınmasına təqdim edilə biləcək sənədlər hazırlamağı vəd etsə də, lisenziyalı memarları əvəz etmir. Sənədlər razılaşdırılmaq üçün təqdim edilməzdən əvvəl mütəxəssislər çertyojları yoxlamalı və onları öz peşəkar möhürləri ilə təsdiqləməlidirlər.
Bu, prinsipial məhdudiyyətdir: tikinti normalarına avtomatik uyğunluq yoxlaması layihənin təhlükəsizliyinə və yararlılığına tam zəmanət vermir. Tikinti tələbləri əraziyə görə dəyişir, real binaların layihələndirilməsi zamanı isə konstruktiv xüsusiyyətlər, torpaq sahəsinin şəraiti və mühəndislik riskləri nəzərə alınmalıdır.
Hazırda tərtibatçılar əsasən mütəxəssislərin vaxtının böyük hissəsini alan təkrarlanan əməliyyatların avtomatlaşdırılmasına diqqət yetirirlər. Sistem dəyişikliklər zamanı bütün sənədlərin bir-biri ilə uyğunluğunu etibarlı şəkildə qoruya bilsə, memarlar planlaşdırmaya, rahatlığa və məkanın keyfiyyətinə daha çox vaxt ayıra biləcəklər.
Lakin xidmətin mürəkkəb layihələrin öhdəsindən nə dərəcədə yaxşı gəldiyini və mütəxəssislərin onun nəticələrində nə qədər düzəliş etməli olduğunu geniş istifadəyə verildikdən sonra qiymətləndirmək mümkün olacaq.
N.Talıblı
