Səhər yuxudan oyandıqdan sonra özünü yorğun hiss etmək, gün ərzində diqqəti cəmləyə bilməmək və enerjinin tez tükənməsi bir çox insanın qarşılaşdığı problemdir. Bəzən bunu iş yükü, stress və ya yuxusuzluqla əlaqələndiririk. Lakin yorğunluq uzun müddət davam edirsə, onun səbəblərini araşdırmaq vacibdir.
Yuxunun keyfiyyəti əsas amillərdəndir
Yetkin insanlara adətən gecə ən azı 7 saat yatmaq tövsiyə olunur. Bununla belə, yalnız yataqda keçirilən vaxt deyil, yuxunun keyfiyyəti də əhəmiyyətlidir. Gecə tez-tez oyanmaq, gec saatlara qədər telefondan istifadə etmək və hər gün fərqli vaxtda yatmaq səhər yorğunluğuna səbəb ola bilər.
Güclü xoruldama, yuxuda nəfəsin dayanması və gün ərzində həddindən artıq yuxululuq müşahidə edilirsə, yuxu apnesi kimi problemlər də nəzərdən keçirilməlidir. Belə hallarda həkimə müraciət etmək lazımdır.
Dəmir çatışmazlığı və digər səbəblər
Dəmir çatışmazlığı nəticəsində yaranan qanazlığı yorğunluq, halsızlıq, başgicəllənmə və təngnəfəsliklə müşayiət oluna bilər. Qalxanabənzər vəzinin fəaliyyətindəki pozuntular, bəzi dərmanlar, infeksiyalar və digər sağlamlıq problemləri də enerjinin azalmasına gətirib çıxara bilər.
Ancaq yorğunluq təkbaşına hər hansı xəstəliyin sübutu deyil. Səbəbi müəyyən etmək üçün həkim müayinəsi və lazım gəldikdə qan analizləri tələb oluna bilər.
Hərəkətsizlik də təsir göstərir
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı yetkinlərə həftədə 150–300 dəqiqə orta intensivlikli fiziki fəaliyyət tövsiyə edir. Sürətli yeriş, velosiped sürmək və üzgüçülük bu fəaliyyətlərə daxildir. Fiziki aktivliyə alışmayanlar isə qısa gəzintilərdən başlayıb yükü tədricən artıra bilərlər.
Gün ərzində uzun müddət oturmaq da halsızlıq hissini gücləndirə bilər. İş vaxtı qısa fasilələr vermək, ayağa qalxmaq və hərəkət etmək faydalıdır.
Nə vaxt həkimə müraciət etməli?
Yorğunluq bir neçə həftə davam edir, gündəlik işlərə mane olur və ya səbəbsiz çəki itkisi, qızdırma, nəfəs darlığı kimi əlamətlərlə müşayiət edilirsə, tibbi qiymətləndirmə vacibdir. Sinə ağrısı, kəskin nəfəs darlığı və ya huşun itirilməsi isə təcili yardım tələb edə bilər.
Yorğunluğu yalnız qəhvə və enerji içkiləri ilə aradan qaldırmağa çalışmaq problemi gizlədə bilər. Əsas məsələ yuxu rejimini, gündəlik vərdişləri və mümkün sağlamlıq səbəblərini birlikdə qiymətləndirməkdir
