Uzun illər ərzində “Microsoft”un qurucusu Bill Gates süni intellektin ən böyük tərəfdarlarından biri kimi çıxış edib. O, texnologiyaların insanları rutin işlərdən azad edəcəyini, yeni dərmanların hazırlanmasını sürətləndirəcəyini və iqlim dəyişikliyi ilə mübarizəyə kömək edəcəyini düşünürdü.
Lakin Qeytsin mövqeyində ciddi dəyişiklik baş verib. O, yeni essesində və müsahibəsində etiraf edib ki, həyatında ilk dəfə yeni texnologiyanın daha yavaş inkişaf etməsini istəyir.
Optimizmdən narahatlığa
Qeytsin sözlərinə görə, son bir ildə süni intellektə münasibəti ciddi şəkildə dəyişib. Süni intellekt sistemləri iş tapşırıqlarının öhdəsindən daha yaxşı gəlməyə və yaxın vaxtlara qədər uzaq görünən imkanlar nümayiş etdirməyə başlayıb.
Onu xüsusilə süni intellekt modellərinin proqramlaşdırma sahəsində əldə etdiyi nəticələr və mürəkkəb kiberhücumlar təşkil etmək imkanları narahat edib.
Əvvəllər Qeyts süni intellektin yaratdığı risklərin nəzarətdə saxlanıla biləcəyini düşünürdü. İndi isə o, açıq şəkildə bildirir ki, təcili tədbirlər görülməsə, bu texnologiya faydadan çox zərər verə bilər.
“Belə hiss etməyim məni təəccübləndirir. Əvvəllər innovasiyaların həll edə bilmədiyi problem görməmişdim”, – Qeyts bildirib.
Qeytsin diqqət çəkdiyi 3 əsas təhlükə
Milyarder süni intellektlə bağlı bir neçə əsas risk istiqamətini qeyd edib.
Birinci təhlükə – təhlükəsizlikdir. Süni intellekt haker hücumları, bioloji təhdidlər və genişmiqyaslı fırıldaqlar üçün istifadə oluna bilər.
İkinci təhlükə – iş yerlərinin itirilməsidir. Avtomatlaşdırma və fiziki işləri yerinə yetirə bilən robotların yayılması milyonlarla insanın işini risk altına sala bilər.
Üçüncü təhlükə – uşaqlardır. Qeyts hesab edir ki, texnologiyalar təhsilin keyfiyyətinə mənfi təsir göstərə və uşaqların canlı ünsiyyət bacarıqlarını zəiflədə bilər.
“Süni intellekti şirkətlər özləri idarə edə bilməz”
Qeytsin xüsusi narahatlığı texnologiyanın tənzimlənməsi sahəsində ciddi irəliləyişin olmamasıdır.
Onun fikrincə, süni intellekt sənayesi öz fəaliyyətini tamamilə müstəqil şəkildə nəzarətdə saxlaya bilməz. Buna görə də bu məsələdə dövlət daha böyük rol oynamalıdır.
Qeyts hesab edir ki, süni intellektin tənzimlənməsi siyasi partiyaların mübarizəsindən asılı olmamalı və uzunmüddətli dövlət siyasətinə çevrilməlidir.
Hansı tədbirləri təklif edir?
Milyarder milli və beynəlxalq səviyyədə süni intellektin tənzimlənməsi üçün xüsusi çərçivələrin yaradılmasını təklif edir. Bu qaydalar təhlükəsizlik, məşğulluq və uşaqların müdafiəsi məsələlərini əhatə etməlidir.
O, həmçinin müəyyən peşələrin yalnız insanlar tərəfindən yerinə yetirilməsini nəzərdə tutan “Human Reserved” yanaşmasını və süni intellektdən istifadəyə xüsusi vergi tətbiqini mümkün variant kimi nəzərdən keçirir.
Qeyts artıq süni intellekt hazırlayan şirkətlərin rəhbərləri ilə narahatlıqlarını müzakirə etdiyini də bildirib. Lakin onun fikrincə, konkret tənzimləmə təklifləri hələ bu şirkətlərin dəstəyini qazanacaq qədər işlənilməyib.
Qeyts süni intellektin faydalarından imtina etmir
Bütün narahatlıqlara baxmayaraq, Qeyts süni intellektin böyük fayda verə biləcəyinə dair mövqeyindən imtina etməyib.
O, texnologiyanın tibb, təhsil, dövlət xidmətləri və inkişaf etməkdə olan ölkələrdə insanların həyatının yaxşılaşdırılması üçün böyük potensiala malik olduğunu düşünür.
Onun yanaşmasındakı əsas dəyişiklik budur: əvvəllər daha çox süni intellektin uzunmüddətli faydalarından danışırdısa, indi yaxın illərdə yarana biləcək risklərə və sosial sarsıntılara daha çox diqqət yetirir.
Qeyts bildirib ki, bundan sonra fəaliyyətinin böyük hissəsini süni intellektin yaratdığı risklərin araşdırılmasına yönəltmək niyyətindədir. Bu isə onun rəhbərlik etdiyi fondun digər layihələrində iştirakının azalmasına səbəb ola bilər.
