Hər il 10 oktyabr tarixi “Ölüm cəzasına qarşı Beynəlxalq Gün” kimi qeyd olunur. Azpost.az xəbər verir ki, bu günün məqsədi bütün dünyada ölüm hökmünün ləğvi istiqamətində ictimai diqqəti artırmaq və insan hüquqlarının qorunmasına dəstək verməkdir.
Beynəlxalq hüquq müdafiə təşkilatlarının məlumatına görə, bu günə qədər 144 ölkə ölüm cəzasını tamamilə ləğv edib və ya onun icrasını dayandırıb. Lakin hələ də 70-dən çox ölkə bu cəza növünü qanunvericilikdə saxlayır. Bu ölkələr arasında Çin, İran, Səudiyyə Ərəbistanı, ABŞ və Şimali Koreya kimi dövlətlər yer alır.
“Amnesty International” təşkilatının son hesabatında bildirilir ki, 2024-cü ildə dünyada ən azı 1000 nəfər ölüm hökmü ilə edam olunub, lakin bu rəqəmin əslində daha yüksək olduğu ehtimal edilir, çünki bəzi ölkələr bu məlumatları gizli saxlayır.
Ekspertlərin fikrincə, ölüm cəzası nə cinayətləri azaldır, nə də ədaləti təmin edir. İnsan haqları üzrə ekspertlər bu tədbiri “geri dönüşü olmayan, bəşəri ədalətə zidd bir mexanizm” adlandırırlar.
BMT-nin İnsan Hüquqları Şurası da bəyan edib ki, ölüm cəzası insanın yaşamaq hüququna açıq-aşkar ziddir və onun ləğvi qlobal ədalət sisteminin mühüm hissəsinə çevrilməlidir.
Azərbaycan da ölüm cəzasını ləğv edən ölkələr sırasındadır. 1998-ci ildə qəbul edilən qərarla bu cəza növü Konstitusiyadan çıxarılıb və ömürlük azadlıqdan məhrumetmə ilə əvəz olunub. Bu addım ölkənin beynəlxalq insan haqları prinsiplərinə uyğunluğunun mühüm göstəricisi kimi dəyərləndirilir.
