Azərbaycanda mənzil qiymətlərinin artması fonunda bir çox ailə ev sahibi olmaq üçün ipoteka kreditinə üz tutur. Lakin mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, ipoteka yalnız aşağı aylıq ödənişə görə seçilməməlidir. Yanlış qərar illərlə davam edəcək maliyyə çətinliklərinə səbəb ola bilər.
Azpost.info bildirir ki, ipoteka müqaviləsini imzalamazdan əvvəl aşağıdakı məqamlara diqqət yetirmək tövsiyə olunur.
Gəlirinizi real qiymətləndirin
Aylıq kredit ödənişi ailə büdcəsini ciddi şəkildə sarsıtmamalıdır. Maliyyə ekspertləri hesab edirlər ki, kredit ödənişi aylıq gəlirin təxminən 30-40 faizini keçməməlidir. Gözlənilməz xərclər üçün də ehtiyat vəsait saxlamaq vacibdir.
Faiz dərəcəsini diqqətlə müqayisə edin
Kredit seçərkən yalnız aylıq ödənişə deyil, ümumi geri ödəniləcək məbləğə də baxmaq lazımdır. Kiçik görünən faiz fərqi uzunmüddətli kreditlərdə minlərlə manat əlavə xərc yarada bilər.
Əlavə xərcləri əvvəlcədən hesablayın
İpoteka təkcə kredit ödənişindən ibarət deyil. Sığorta, notariat xərcləri, qiymətləndirmə, dövlət rüsumları və digər ödənişlər də ümumi büdcəyə təsir edir. Bu xərcləri əvvəlcədən öyrənmək sonradan sürprizlərlə qarşılaşmamağa kömək edəcək.
Mənzilin hüquqi vəziyyətini yoxlayın
Almaq istədiyiniz mənzilin çıxarışının (kupçasının) olub-olmaması, üzərində hər hansı məhdudiyyət və ya həbsin mövcudluğu diqqətlə araşdırılmalıdır. Lazım gəldikdə hüquqşünasın rəyini almaq faydalı olar.
Müqavilənin bütün şərtlərini oxuyun
Müqavilədə vaxtından əvvəl ödəniş, gecikmə faizləri, cərimələr və digər öhdəliklər ətraflı göstərilir. Sənədi tam oxumadan imzalamaq gələcəkdə əlavə maliyyə yükü yarada bilər.
Faiz dərəcəsinin dəyişə biləcəyini öyrənin
Bəzi kredit məhsullarında faiz dərəcəsi sabit, digərlərində isə dəyişən ola bilər. Müqavilədə bu məsələni dəqiqləşdirmək vacibdir. Dəyişən faiz gələcəkdə aylıq ödənişlərin artmasına səbəb ola bilər.
Gələcək planlarınızı nəzərə alın
İpoteka öhdəliyi adətən 20-30 il davam edir. Bu müddətdə iş yerinin dəyişməsi, ailə üzvlərinin sayının artması və ya gəlirlərin azalması kimi riskləri əvvəlcədən nəzərə almaq düzgün qərar verməyə kömək edər.
İpoteka krediti bir çox ailə üçün mənzil sahibi olmağın ən əlçatan yollarından biridir. Ancaq qərar verməzdən əvvəl kredit şərtlərini, əlavə xərcləri və şəxsi maliyyə imkanlarını diqqətlə qiymətləndirmək vacibdir. Bir neçə saatlıq araşdırma gələcəkdə illərlə davam edə biləcək maliyyə problemlərinin qarşısını ala bilər. Bu səbəbdən mütəxəssislər tələsmədən qərar verməyi, müxtəlif kredit təkliflərini müqayisə etməyi və müqavilənin bütün bəndlərini diqqətlə oxumağı tövsiyə edirlər.
