Rəqəmsal ödənişlərin geniş yayılması bank kartlarını gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsinə çevirib. Lakin bu rahatlıqla yanaşı, kibertəhlükəsizlik riskləri də artıb. Mütəxəssislərin fikrincə, kart məlumatlarının oğurlanması halları çox vaxt texniki boşluqlardan deyil, istifadəçi diqqətsizliyindən qaynaqlanır.
Azpost.info bildirir ki, kibertəhlükəsizlik üzrə ekspertlərin qeyd etdiyinə görə, ən geniş yayılmış risklərdən biri “phishing” – yəni saxta saytlar və mesajlar vasitəsilə kart məlumatlarının ələ keçirilməsidir. Bu üsulla istifadəçiyə bank adı ilə SMS və ya e-mail göndərilir və ondan kart məlumatlarını daxil etməsi tələb olunur.
Kart məlumatlarını paylaşmaq ən böyük riskdir
Mütəxəssislər bildirir ki, banklar heç vaxt SMS, zəng və ya sosial şəbəkə vasitəsilə kartın tam nömrəsini, CVV kodunu və ya SMS təsdiq şifrəsini tələb etmir. Bu cür məlumatların paylaşılması kartın dərhal risk altına düşməsi deməkdir.
İT təhlükəsizlik üzrə analitiklərin fikrincə, istifadəçilər ən çox saxta linklərə daxil olmaqla səhv edirlər. Bu linklər orijinal bank saytına çox bənzəyir, lakin arxa planda məlumatları oğurlamaq üçün hazırlanır.
Kartın təhlükəsiz istifadəsi üçün əsas qaydalar
Ekspertlər bir neçə əsas qaydaya əməl etməyi tövsiyə edir:
-Kart məlumatlarını heç bir halda üçüncü şəxslərlə paylaşmamaq
-Yalnız rəsmi bank tətbiqlərindən və saytlarından istifadə etmək
-SMS və e-mail vasitəsilə göndərilən şübhəli linklərə daxil olmamaq
-Onlayn alış-veriş zamanı 3D Secure sistemini aktiv saxlamaq
-Kart üzrə əməliyyat bildirişlərini (SMS/push notification) aktivləşdirmək
Bundan əlavə, maliyyə mütəxəssisləri hesab edir ki, kart limitlərinin düzgün tənzimlənməsi də vacib təhlükəsizlik addımıdır. Xüsusilə onlayn əməliyyatlar üçün gündəlik limitin aşağı saxlanılması riskləri azaldır.
ATM və POS cihazlarında diqqət
Bank təhlükəsizliyi üzrə ekspertlər ATM istifadəsi zamanı da diqqətli olmağı tövsiyə edir. Klaviatura üzərində əlavə qurğu (skimmer) yerləşdirilə bilər. Buna görə PIN kod daxil edilərkən klaviaturanı əllə örtmək vacibdir.
Eyni zamanda, POS terminallarında kartın göz önündən uzaqlaşdırılması və yalnız etibarlı ticarət nöqtələrində istifadə edilməsi tövsiyə olunur.
Mobil bankçılıq təhlükəsizliyi
Son illərdə mobil bankçılıq hücumların əsas hədəfinə çevrilib. Kibertəhlükəsizlik mütəxəssisləri bildirir ki, telefonlara quraşdırılan qeyri-rəsmi tətbiqlər vasitəsilə zərərli proqramlar kart məlumatlarını ələ keçirə bilər.
Buna görə də yalnız rəsmi tətbiq mağazalarından proqram yükləmək və cihazın əməliyyat sistemini mütəmadi yeniləmək vacibdir.
Ekspertlərin ümumi qənaətinə görə, bank kartlarının təhlükəsizliyi texnologiyadan çox istifadəçinin davranışından asılıdır. Sadə qaydalara əməl etmək lazımdır: Şübhəli linklərdən uzaq durmaq, məlumat paylaşmamaq və təhlükəsizlik bildirişlərini aktiv saxlamaqla əksər risklərin qarşısını almaq mümkündür.
Rəqəmsal maliyyə xidmətləri inkişaf etdikcə, istifadəçilərin də kibergigiyena vərdişlərini gücləndirməsi daha vacib hala gəlir.
Samir Abdulla
