Baldır əzələləri sadəcə yerimək və ayaq üstə dayanmaq üçün lazım deyil. Mütəxəssislər onları bəzən “ikinci ürək” adlandırırlar. Bunun səbəbi isə bu əzələlərin ayaqlardan ürəyə qanın geri qayıtmasında mühüm rol oynamasıdır.
Venoz sistem aşağı təzyiq şəraitində işlədiyi üçün qanın cazibə qüvvəsinin əksinə, ayaqlardan ürəyə doğru hərəkət etməsi mexaniki dəstəyə ehtiyac duyur. Bu prosesdə əsas yükü baldır əzələlərinin yaratdığı “əzələ nasosu” daşıyır.
Bu barədə Egészségkalauz yazır.
Baldır əzələləri qanı necə yuxarı qaldırır?
İnsan yeriyərkən, qaçarkən, pilləkənlə qalxarkən və hətta ayaq barmaqları üzərində qalxarkən baldır əzələləri ritmik şəkildə yığılır.
Bu zaman əzələlər yaxınlıqdakı venaları sıxır və qanın ürəyə doğru hərəkətini sürətləndirir. Venaların daxilindəki xüsusi qapaqcıqlar isə qanın aşağıya, yəni ayaqlara doğru geri qayıtmasına mane olur.
Beləliklə, hər addım ayaqlardan ürəyə qan dövranına müəyyən qədər kömək edir.
Uzun müddət oturmaq niyə problem yarada bilər?
Baldır əzələləri hərəkətsiz vəziyyətdə kifayət qədər aktiv olmur. Bu səbəbdən uzun müddət oturmaq və ya saatlarla eyni vəziyyətdə ayaq üstə qalmaq ayaqlarda qan durğunluğuna səbəb ola bilər.
Nəticədə ayaqlarda ağırlıq hissi, ağrı, topuq və ayaqlarda şişkinlik, gecə qıcolmaları, qaşınma və gərginlik hissi yarana bilər. Uzun müddət davam edən venoz qan dövranı problemləri isə xroniki venoz çatışmazlıq kimi xəstəliklərlə əlaqəli ola bilər.
Bunun üçün ağır idman etmək lazım deyil
Baldır əzələlərinin fəaliyyətini artırmaq üçün mütləq ağır məşqlərə ehtiyac yoxdur. Müntəzəm yerimək belə venoz qan dövranına müsbət təsir göstərə bilər.
Həmçinin gün ərzində uzun müddət oturan insanların vaxtaşırı ayağa qalxması, bir neçə dəqiqə gəzməsi və ayaq biləklərini hərəkət etdirməsi faydalı ola bilər.
Alimlərin diqqətini baldırın dərinliyində yerləşən soleus əzələsi də cəlb edir. Araşdırmalarda oturaq vəziyyətdə dabanların təkrar qaldırılıb-endirilməsinin yeməkdən sonra qlükoza və yağ mübadiləsinə müsbət təsir göstərə biləcəyi müəyyənləşdirilib.
Ayağın şişməsi nə vaxt təhlükəlidir?
Ayaqlarda yaranan hər şişkinliyi sadəcə yorğunluqla əlaqələndirmək düzgün deyil.
Bir ayaqda qəfil yaranan güclü şişkinlik, qızartı və ağrı dərin ven trombozunun əlaməti ola bilər. Belə simptomlar müşahidə edilərsə, təcili tibbi qiymətləndirmə lazımdır.
Xüsusilə şişkinlik qəfil yaranıbsa və ağrı ilə müşayiət olunursa, özbaşına müalicəyə başlamaq məsləhət görülmür.
Kompressiya corablarını da özbaşına seçmək olmaz
Venoz problemlər zamanı kompressiya corablarından istifadə edilə bilər. Lakin onların təzyiq dərəcəsi və ölçüsü düzgün seçilməlidir.
Uyğun olmayan kompressiya vasitəsi bəzi hallarda qan dövranını daha da pisləşdirə bilər. Buna görə belə məhsullardan istifadə etməzdən əvvəl həkim məsləhəti almaq daha təhlükəsizdir.
Sadə hərəkət böyük fərq yarada bilər
Baldır əzələlərinin “ikinci ürək” adlandırılması onların qan dövranındakı mühüm rolunu göstərir. Gün ərzində daha çox hərəkət etmək, uzun müddət eyni vəziyyətdə qalmamaq və müntəzəm gəzmək ayaqlarda qan dövranının dəstəklənməsinə kömək edə bilər.
Ancaq ayaqlarda davamlı və ya qəfil şişkinlik, ağrı və qızartı yaranarsa, bunu sadəcə hərəkətsizliklə izah etmək olmaz. Belə hallarda həkimə müraciət etmək vacibdir.
