İran, ABŞ və İsrail arasında davam edən münaqişə, eləcə də enerji təchizatı zəncirlərindəki fasilələr səbəbindən 2026-cı ildə Yaxın Şərq və Şimali Afrikada iqtisadi artım əhəmiyyətli dərəcədə yavaşlayacaq.
Azpost.info bildirir ki, bununla bağlı Beynəlxalq Valyuta Fondu (BVF) xəbərdarlıq edib.
World Economic Outlook-un proqnozuna görə, regional artım yanvar ayı üçün olan gözləntilərindən 2,8 faiz aşağı olmaqla 1,1%-ə endirilib. BVF qeyd edir ki, bərpa yalnız 2027-ci ildə mümkündür. Bu zaman artım 4,8%-ə çata bilər, lakin bu ssenarinin olduqca qeyri-sabit və enerji istehsalı və nəqlinin normallaşmasından asılı olduğunu vurğulayır.
BVF-nin İdarəedici Direktorunun müavini Bo Li bildirib ki, regiondakı ölkələr görünməmiş çətinliklər və yüksək dərəcədə qeyri-müəyyənliklə üzləşirlər. O qeyd edib ki, qismən sabitləşmə olsa belə, vəziyyət artıq iqtisadi proqnozlara ciddi şəkildə zərər vurub: “İlin ortalarına qədər vəziyyət normallaşsa belə, artım proqnozları artıq xeyli pisləşib”.
BVF həmçinin xəbərdarlıq edir ki, münaqişənin birbaşa təsir etdiyi ölkələr yalnız qısa müddətdə deyil, həm də orta müddətdə daha zəif iqtisadi artımla qarşılaşacaqlar.
İnflyasiya riskləri və qlobal iqtisadi qeyri-sabitlik əlavə təzyiqlər olaraq qalır. ABŞ və İran arasında gərginliyin azaldılması ilə bağlı danışıqlar uğursuzluğa düçar olub. Vaşinqtonun İran limanlarına dəniz məhdudiyyətlərini sərtləşdirdiyi bildirilir. Bu da regionda qeyri-müəyyənliyi daha da artırır.
Bu fonda BVF neft və qaz istehsalı və ixracının azalması, eləcə də Hörmüz böhranı səbəbindən regionun bütün ölkələri üçün proqnozlarını yenidən nəzərdən keçirib. Ən böyük neft ixracatçısı olan Səudiyyə Ərəbistanı nisbətən dayanıqlı olaraq qalır: iqtisadiyyatının 2026-cı ildə 3,1% artacağı proqnozlaşdırılır. Bu, əvvəlki proqnozlardan aşağıdır.
İran da ən ağır tənəzzüllə üzləşir: ölkə iqtisadiyyatının cari maliyyə ilində 6,1% azalacağı, sonrakı dövrdə isə qismən 3,2%-ə qayıdacağı proqnozlaşdırılır.
Körfəz ölkələri arasında vəziyyətin Bəhreyn, Küveyt, İraq və Qətərdə də pisləşəcəyi gözlənilir. Bəzi hallarda mənfi dinamika proqnozlaşdırılır. Bunun əksinə olaraq, enerji idxal edən ölkələr daha dayanıqlı görünürlər: məsələn, Misir 2026-cı ildə 4,2% artım və 2027-ci ildə 4,8%-ə qədər daha da güclənəcəyini gözləyir.
